بومی سازی کالاهای دهگانه صنعت نفت در ایستگاه پایانی

رشد شاخص‌های تولید و توزیع ایرانول در سال ۹۵
مرداد ۱۱, ۱۳۹۶
۱۳درصد “افزایش وزنی صادرات محصولات پتروشیمی در سال ۹۵”
مرداد ۱۵, ۱۳۹۶

بومی سازی کالاهای دهگانه صنعت نفت در ایستگاه پایانی

نزدیک به سه سال از طرح وزارت نفت برای بومی سازی تجهیزات استراتژیک مورد نیاز صنایع نقت وگاز کشور می گذرد. طرحی که به پروژه های دهگانه بومی سازی معروف شده و قرار است در قالب آنها مهمترین تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت کشور با کمک سازندگان داخلی و بروش انتقال تکنولوژی در داخل کشور ساخته شود.
“برند ایرانی” که مطابق با استانداردهای روز دنیا ساخته شده باشد و توان رقابت با کالاهای مشابه خارجی را داشته باشد هدف گذاری اصلی وزارت نفت در این پروژه ها بوده است. کمک بزرگ وزارت نفت در این طرح، تجمیع تقاضاهای موجود برای اقلام اعلام شده درتمامی شرکت های زیر مجموعه وزارت نفت و ارائه درخواست به متقاضیان بومی سازی بصورت بسته های یکپارچه بوده است تا با بالارفتن مبلغ این قراردادها، امکان ورود خارجی های صاحب تکنولوژی و مشارکت با سازندگان داخلی برای ساخت تجهیزات مورد نظرفراهم شود.
تلاش و پیگیری های معاونت پژوهش و فناوری وزارت نفت به عنوان متولی این پروژه ها که با جدیت و سختکوشی دکتر مقدم همراه بود سبب شد تا در ۹ گروه کالاهایی تجمیع تقاضا صورت بگیرد. تنها گروهی که وزارت نفت نتوانست برای آن تقاضای تجمیعی از شرکت های زیر مجموعه اش ارائه کند، فولادهای آلیاژی بود که نشان داد انتقاد کارشناسان به این موضوع که در شناسایی ومعرفی ده گروه کالایی کمی شتابزدگی صورت گرفته است، چندان هم غیر کارشناسی نبوده است.
با حضور مهندس بیطرف در معاونت پژوهش وفن آوری وزارت نفت، خللی در سیاست های وزات نفت برای ادامه پروژه های بومی سازی ایجاد نشد و بیطرف با رویکردی جدید تمایل بیشتری برای تشریح جزئیات این پروژه ها از خود نشان داد. بطوری که در آخرین روزهای اسفند ماه در کنفرانسی که بنام نفت، برجام و اقتصاد مقاومتی در مرکز پژوهش های وزارت امور خارجه برگزار شد برای اولین بار مبلغ پروژه های دهگانه بومی سازی را در یک جمع غیر نفتی رسانه ای کرد.
بر اساس گزارش ارائه شده تاکنون ۵۲ قرارداد برای ۶ گروه کالایی منعقد شده است که ارزش ریالی این قرارداد ها حدود ۴۹۰ میلیارد تومان و ارزش ارزی آنها نزدیک به ۲۵ میلیون یورو می باشد که تاکنون ۱۰ در صد این مبالغ به سازندگان داخلی برای اجرایی شدن قرارداد ها پرداخت شده است.
معاون وزیر نفت در گزارش خود بدون اینکه اشاره ای به قرارداد در حال انعقاد یک میلیارد دلاری لوله های بدون درز و CRA بنماید از عدم عقد قرارداد برای چهار پروژه خبر داد که ارزش همگی آنها ارزی است.
مته های حفاری
یکی در حال ساخت، بقیه بدنبال شریک خارجی
برنده های مناقصه: شرکت های سیلندر سازی، ابزار برقی، همراه پوشش و جهاد دانشگاهی خوزستان
از اواخر سال ۹۳ با عجله و شتابی که شخص وزیر نفت داشت قرارداد ساخت مته های حفاری به عنوان اولین گروه کالایی با چهار سازنده داخلی بسته شد. قراردادی که هنوز با گذشت نزدیک به ۳۰ ماه نه اجرایی شده و نه خروجی کالای ایرانی در افق آینده اش مشخص است. هرچند که شرکت های ایرانی برنده مناقصه مته، مشکلات موجود در گرفتن پیش پرداخت را علت اینهمه تاخیر در اجرایی شدن ساخت مته می دانند اما مشکل اصلی در پیدا کردن شریک خارجی صاحب تکنولوژی است که هنوز مورد موافقت متولیان اجرایی پروژه در مدیریت کالای نفت تهران قرار نگرفته است. علیرغم این مشکلات جهاد دانشگاهی بعنوان یکی از برندگان قرارداد مته Rock Bit در مرحله تحویل اولین مته تولیدی قراردارد ولی شرکت های همراه پوشش و ابزار برقی که مسئول ساخت مته های PDC شده اند تا اوایل اردیبهشت محصول آماده تحویلی ارائه نکرده اند. این در حالی است که شریک خارجی هردو شرکت مذکور یکی است.
وسایل سرچاهی (Well Head )
پیشروترین گروه در بومی سازی
برنده های مناقصه: صنایع حدید، ماشین سازی اراک، بهسازان جنوب و WETCO
سابقه ساخت این تجهیزات در داخل کشور به بیش از دو دهه می رسد و سازندگان داخلی به سطحی از بلوغ فن آوری در این دو حوزه رسیده اند که شاید نیازی به بودن شریک خارجی صاحب تکنولوژی در کنار آنها ضوری نیست. اطمینان از کیفیت محصولات تولید شده در داخل کشور باعث شده از چندین سال قبل شرکت هایی دولتی از قبیل مناطق نفت خیز جنوب، نفت مناطق مرکزی و نفت فلات قاره به عنوان اصلی ترین مصرف کنندگان این تجهیزات همه مناقصات خود را با حضور شرکت های داخلی برگزار می کنند و تقریبا تمامی چاههای آنها با وسایل ساخت داخل تکمیل و را ه اندازی می شود و حتی در فازهای اخیر پارس جنوبی نیز تجهیزات سرچاهی ساخت داخل نصب می شود. همه اینها بیانگر این موضوع است که تمامی نیازهای چاههای کشور اعم از چاههای نفتی پرفشار و چاههای تولید گاز ترش و شیرین توسط سازندگان داخلی وسایل سرچاهی قابل تامین است. از این رو در مناقصات برگزار شده نیز پس ار تعیین برنده هر مناقصه بدون اینکه تاکیدی بر حضور شریک خارجی باشد و پس از طی مراحل قانونی دادن پیش پرداخت، عملیات ساخت وسایل شروع شده است و در برخی قرارداد ها تجهیزات آماده تحویل است. اقلام قرارداد ماشین سازی ارا ک آماده تحویل است. بهسازان جنوب در مرحله تست نهایی است که قرار است تا پایان اردیبهشت تعدادی از اقلام را تحویل دهد. صنایع حدید نیز در مرحله تست نهایی تجهیزات قراردارد و برنامه ساختش طبق زمان بندی قرارداد در حال انجام است. شرکت WETCO که به عنوان بزرگترین واصلی ترین سازنده داخلی علاوه بر قراداد ساخت تجهیزات با فشار کاری ۵۰۰۰ پام ، برای اولین بار تجهیزات سرچاهی با فشار کاری ۱۵۰۰۰ پام را قرار است در داخل کشور بسازد، که مراحل طراحی ایت تجهیزات با تکنولوژی بالا در حال انجام است ولی بخشی از تجهیزات با فشار ۵۰۰۰ پام را تحویل داده است.

وسایل درون چاهی(Completion )
جای خالی تجهیزات Mono Bore در اقلام دهگانه
برنده های مناقصه : خرد صنعت اروند، بسط انرژی پرشیا و دمیکو
برنده مناقصه وسایل درون چاهی نیز مشخص شده است و سه شرکت سازنده داخلی باتوجه به توانمندیهاشان در حوزه ساخت مدل های مختلف وسایل تکمیل چاهها بخشی از قرارداد ها را برنده شده اند که به گفته این سازندگان پیش پرداخت پروژه ها نیز پرداخت شده و در مراحل تهیه مواد اولیه برای شروع ساخت تجهیزات مورد نیاز هستند. در این پروژه سازندگان برای تولید تجهیزاتی مانندSand Control وPermanent Packerکه سالیان زیادی است در کشور تولید می شود نیازی به انتقال تکنولوژی ندارند ولی برای اقلامی که سابقه ساخت داخل ندارند و از تکنولوژی های بالاتری برخوردارند حتما باید از دانش فنی شرکت های خارجی صاحب تکنولوژی استفاده کنند. هرچند که بومی سازی تجهیزات Mono Bore Completion که مختص تکمیل چاههای فازهای پارس جنوبی است و تماما از خارج وارد می شود در تقاضاهای تجمیعی شرکت های نفتی جز اولویت های وزارت نفت برای بومی سازی اعلام نشده است. به گفته کارشناسان در صورت اضافه شدن این تجهیزات به پروژه های بومی سازی می توان امیدوار بود که در فازهای باقیمانده پارس جنوبی و نیز تعمیر چاههایی که در آینده نیاز به تعمیر خواهند داشت از تجهیزات ساخت داخل برای تکمیل چاههای گازی پارس جنوبی نیز استفاده کرد.
پمپ های درون چاهی (ESP )
در ایستگاه انتخاب شریک صاحب تکنولوژی
برنده مناقصه: شرکت همراه پوشش
پمپ های درون چاهی اقلام پر مصرفی در تولید از چاههای کم بهره کشور هستند که تاقبل از آمدن در لیست پروژه های دهگانه، فعالیت خاصی برای بومی سازی انها در کشور انجام نشده بود و به همین دلیل برای تولید این تجهیزات در کشور حتما نیاز به انتقال دانش فنی از یکی از شرکت های صاحب تکنولوزی می باشد. به همین دلیل هم شرط اصلی وزارت نفت برای تایید صلاحیت متقاضیان بومی سازی این تجهیزات، معرفی شریک خارجی صاحب تکنولوژی بود. حال با گذشت بیش از یکسال از تعیین برنده، هنوز تکلیف این پروژه مهم مشخص نیست. شرکت برنده مناقصه که با معرفی یکی از سازندگان روسی قصد ایجاد کارگاه تعمیراتی را در کشور داشت حالا شریک خارجی اش را عوض کرده و منتظر تصمیم مدیریت کالای نفت تهران برای ارزیابی مجدد شریک خارجی جدید است.
این درحالی است که شرکت فن آوران پارسیان، یکی دیگر از شرکت های حاضر در مناقصه، کارگاه تعمیرات پمپ را در جزیره قشم دایر کرده و با انتقال تکنولوژی و استقرار تمامی امکانات مورد نیاز برای مونتاژ و تست نهایی تچهیزات خواسته نهایی وزارت نفت از بومی سازی این تجهیزات را عملی کرده است. این شرکت معتقد است که می بایست انجام این پروژه نیز همانند سایر پروژه های بومی سازی به بیش از یک شرکت واگذار شود. انتظاری که مدیریت کالای نفت تهران بدلیل مبلغ پروژه تنها بر انجام پروژه توسط یک شرکت اصرار دارد.
پمپ های سرچاهی (SRP )؛
پروژه برای دانشگاه
برنده مناقصه: دانشگاه شهید چمران اهواز
قرارداد بومی سازی پمپ های میله ای کششی که تنها مصرف کننده آن شرکت مناطق نفت خیز جنوب می باشد با دانشگاه شهید چمران اهواز بسته شده و پس از تجهیز کارگاه مراحل تامین اقلامی که باید از شریک خارجی تهیه شود نیز به پایان رسیده و در مرحله مونتاژ نهایی قبل از تحویل قرار دارد. دانشگاه چمران منتظر حضور مقامات وزارت نفت برای افتتاح رسمی خط مونتاژ SRP در اهواز است.
لوله های جداری و مغزی بدون درز و CRA )Casing & Tubing )
پروژه میلیارد دلاری بومی سازی
برنده های مناقصه : فولاد الیاژی اصفهان و کنسرسیوم آسمیکو
پر هزینه ترین قرارداد بومی سازی با مبلغی نزدیک به یک میلیارد دلار مربوط به لوله های مغزی و جداری مورد استفاده در چاههای نفت وگاز می باشد. اگر چه سابقه تولید لوله های جداری در سایز مختلف در لوله سازی اسفراین وجود دارد اما پروژه ساخت لوله های مغزی چندین بار در کشور اجرایی شده اما به سرانجام نرسیده است. در خصوص لوله های CRA)Corrosion Resistance Alloy ) که در چاههای تولیدی چاز ترش بخصوص در پارس جنوبی مورد استفاده قرار می گیرد تنها راه بومی سازی انتقال دانش فنی از یک شرکت صاحب تکنولوژی است که هزینه سرمایه گذاری آن بسیار زیاد است. به همین دلیل وزارت نفت با تجمیع تقاضاهی موجود برای این لوله ها که نزدیک به ۶۰۰ کیلومتر می باشد طی یک پروسه سه ساله قصد بومی سازی این تجهیزات را دارد که فولاد آلیاژی اصفهان با همکاری یک شریک خارجی بدنبال انجام این ماموریت بزرگ است.
این درحالی است که واگذاری قرارداد ساخت لوله های بدون درز و لوله های حفاری(Drill Pipe) به کنسرسیوم آسمیکو اعتراض لوله سازی اسفراین را بدنبال داشته و این شرکت لوله ساز داخلی مدعی است که بدلیل داشتن سابقه و امکانات برای تولید این لوله ها باید قرارداد به این سازند داخلی واگذار شود. اعتراض به این قرارداد حتی به صحن علنی مجلس نیز کشیده شد و نماینده اسفراین در مجلس خواستار بازنگری در تعیین برنده این مناقصه در جهت حمایت از کارخانجات داخلی شده است.
ابزارهای اندازه گیری حفاری
برنده های مناقصه:کارخانجات اسماعلیی، نسیم همراه ، ساپنو
۱۲ قرارداد برای بومی سازی تجهیزات نمودارگیری پس از برگزاری مناقصه با شرکت های سازنده منعقد شده است اما با گذشت یکسال از قراردادهای واگذارشده بدلیل اعلام عدم نیاز متقاشیان این اقلام بخصوص شرکت ملی حفاری، قراردادهای یک به یک در حال فسخ می باشدو پیش بینی می شود رقم کلی تمامی قراداد ها به یک چهارم مبلغ اولیه کاهش یابد.
پیگ هوشمند
مناقصه این تجهیزات دارای تکنولوژی بالا یکبار برگزار شده ولی متولیان برگزاری بدلیل توانمند نبودن شرکت های حاضر در مناقصه تصمیم به برگزاری مناقصه مجدد گرفته اند.
ماشین های دوار، الکتروموتورهای ضدانفجار . فولاد های الیاژی
در انتظار تجمیع تقاضا برای برگزاری مناقصه
ماشین های دوار شامل پمپ، توربین و کمپرسور ، الکتروموتورهای ضد انفجار، پیگ های هوشمند و فولادهای آلیاژی چهار گروه کالایی هستند که با گذشت بیش از ۳۰ ماه از مطرح شدن موضوع بومی سازی انها هنوز تکلیف این اقلام برای بومی سازی مشخص نشده است و بدلیل عدم تجمیع نیازهای شرکت های تابعه وزارت نفت امکان برگزاری مناقصه برای آنها وجود ندارد.

 

قدرت ا… حیدری

2 دیدگاه ها

  1. مناقصات گفت:

    خیلی خوب بود ممنون

  2. محمود گفت:

    با تشکر اطلاعات خیلی خوبی بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *