سال ۹۲ ؛ سال انقلاب پلاستیک در اقتصاد ایران
شهریور ۲, ۱۳۹۶
میثاق اقتصادی سازندگان تجهیزات صنعت نفت با رئیس جمهور جدید
شهریور ۲, ۱۳۹۶

مهندسی معکوس

روش های انتقال تکنولوژی

 مهندسی معکوس بهفنی گفته می‌شود که از پاسخ به سوال  میرسد و در واقع فرآیند کشف اصول تکنولوژیکی یک دستگاه، شیئ یا یک سیستم می‌باشد که از طریق تجزیه و تحلیل ساختار و عملکرد آن حاصل می‌شود. در اکثر مواقع موضوع مورد بررسی یک دستگاه مکانیکی، الکتریکی، برنامه نرم افزاری یا یک ماده بیولوژیکی یا شیمیایی می‌باشد که بدون داشتن دانش قبلی از چگونگی ساخت آن و تنها با جداسازی اجزا و تجزیه و تحلیل شیوه عملکرد آن، سعی در ایجاد یک نمونه جدید از آن می‌گردد. مهندسی معکوس به طور عمده در  مسایل صنعتی و تجاری و نظامی به کار می‌رود و هدف آن استنباط پارامترهای طراحی یک محصول موجود بدون داشتن دانش کافی در زمینه تولید آن محصول و فقط با پیمودن فرآیند معکوس و به کارگیری تکنیک‌های مشابه می‌باشد.

دلایل استفاده از مهندسی معکوس

  • نوسازی محصول: برای درک وضعیت موجود محصول به منظور برآورد درست عملکردهای مورد نیاز برای گذار به یک وضعیت دلخواه است.
  • نگهداری سیستم: فراهم کردن مستندات لازم برای درک وضعیت فعلی سیستم .
  • آنالیز محصول : برای بررسی اینکه یک محصول چه گونه کار می کند،از چه اجزایی تشکیل شده و برآورد هزینه ها
  • بازبینی امنیتی
  • بدست آوردن اطلاعات دقیق  به کمک جداسازی و تجزیه و تحلیل طراحی اجزای سیستم
  • ایجاد کپی دقیق
  • اهداف علمی / آموزشی.

استفاده از مهندسی معکوس روش بسیار مناسبی جهت دسترسی به فن آوری ، رشد و توسعه می باشد. در کشورهایی که دربسیاری از فن آوری ها در سطح پایینی قرار دارند، در کنار روش ها و سیاست های کسب دانش فنی، مهندسی معکوس را مناسب ترین روش دسترسی به فن آوری تشخیص داده و سعی می کنند با استفاده از روش مهندسی معکوس، اطلاعات و دانش فنی محصولات موجود ، مکانیزم عملکرد و هزاران اطلاعات مهم دیگر را بازیابی کرده و در کنار استفاده ار روش های مهندسی مستقیم  و روش های ساخت قطعات ، تجهیزات ، تسترهای مورد استفاده در خط مونتاژ و ساخت مانند قالب ها ،گیج و فیکسچرها و دستگاههای کنترل، نسبت به ایجاد کارخانه ای پیشرفته و مجهز جهت تولید محصولات موردنظر اقدام نمایند. همچنین ممکن است مهندسی معکوس، برای رفع معایب و افزایش قابلیت های محصولات موجود نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

تکنیک های مهندسی معکوس

انتقال و جذب تکنولوژی در کشورهای در حال توسعه یا کمتر توسعه یافته، مقوله پیچیده ای است که هم از نظر علمی و هم از جنبه ابعاد فرهنگی ، سیاسی و اقتصادی سالهاست نه فقط در خود این کشورها ، بلکه بسیاری از مجامع پژوهشی غرب و سازمان های بین المللی را به خود مشغول داشته است. سطح تکنولوژی کشورهای پیشرفته و سایر کشورها فاصله محسوسی دارد. برای کاستن فاصله تکنولوژی کشورهای پیشرفته و کمتر توسعه یافته، انتقال تکنولوژی یک لازمه انکار ناپذیر است. انتقال تکنولوژی باروش های مختلف و وسائل مختلف امکان پذیر است که با توجه به موقعیت انتقال دهنده تکنولوژی وانتقال گیرنده تکنولوژی مشخص می‌شود.

یکی از این راهکارهای سریع و دقیق این انتقال تکنولوژی در ذیل بررسی گردیده است:

مهندسی معکوس در سه‌بعدی سازی

مهندسی معکوس سه‌ بعدی سازی، هنر تبدیل ابر نقاط به مدل سه‌بعدی CAD می­باشد. ابر نقاط مجموعه- ای سه­‌بعدی از نقاطی است که خصوصیات سطح خارجی یک شیئ را توصیف می­کند. این نقاط از آنالیز محیط پیرامون شیئ و جمع­آوری اطلاعات از شکل ظاهری آن به کمک یک اسکنر سه ­بعدی به دست  می آید. تکنولوژی به کار رفته در جمع آوری اطلاعات از سطح شکل، در دو نوع تماسی و بدون تماس می­باشد. در حالت تماسی از دستگاه­های (CMM (Coordinate Measuring Machine و در حالت بدون تماس از لیزر و نور اپتیکال استفاده می­شود.

در فرآیند مهندسی معکوس، ابتدا بر روی نقاط، یک مش سه­گوش ایجاد می­شود. این مش، توپولوژی اصلی مدل نهایی را ارائه می­دهد. در مرحله بعد از تقسیم مش به نواحی کوچک­تر و یا روش­های دیگر، یک سطح ساده تخمین­زده می­شود. این سطوح تا جایی که از زیبایی و سازگاری آن­ها اطمینان حاصل شود، پیراسته شده و به هم متصل می­شوند و در نهایت مدل اصلی را ایجاد می­کنند.

برای نمونه سیستم اندازه برداری اپتیکال (اسکنر سه بعدی) غیر تماسی ساخت شرکت GOM آلمان برای آشنایی بیشتر بررسی می گردد:

سیستم اندازه برداری اپتیکال ((ATOS

این سیستم نسبت به محصولات مشابه خود، دیجتایزری با کیفیت و به نسبت قیمت  بالاست. این ماشین

اندازه برداری اپتیکال انعطاف پذیر،   کار خود را بر اساس اصل مثلث بندی انجام می دھد. الگوھای

 نوری( نوارھای تداخلی ) که بر روی جسم افتاده اند، توسط دو دوربین این دیجیتایزر مشاھده می شوند.

مختصات سه بعدی ھر پیکسل  با دقت بسیار بالا محاسبه می شود و  سپس یک شبکه چندضلعی از

سطح جسم ایجاد می شود. دیجیتال کردن سه بعدی  تمامی اجسام  با ھر اندازه وھر گونه پیچیدگی،وسط این  سیستم امکان پذیر  است :

  • مختصات سه بعدی بسیار دقیق
  • تعیین انحرافات قطعه اندازه برداری شده
  • تحلیل براساس مقاطع ( section )
  • گزارش کامل عملیات اندازه برداری

کارکرد بالا ،  تفکیک تصویری بسیار بالای جزئیات و ھمچنین حق انتخاب

در اندازه برداری از نواحی دلخواه منجر به جمع آوری داده ھا و تھیه گزارش

   ھای بسیار کارآمد و دقیق در موارد زیر شده است

  •   مھندسی معکوس
  •   ساخت سریع نمونه اولیه
  •   ماشین کاری سریع سطوح
  •   ماکت دیجیتالیDMU
  •   کنترل کیفیت

تبدیل ابرنقاط به سطوح مهندسی جهت پروسه ساخت

محیط کاری (Digitized Shape Editor (DSE در آغاز چرخه مهندسی معکوس CATIA قرار دارد. این محیط به عنوان یک ابزار قدرتمند برای خواندن، وارد کردن، اعمال فرآیند­های مختلف بر روی ابر نقاط و تولید مش مورد استفاده قرار می­گیرد. خروجی این محیط می­تواند در محیط­های Quick Surface Reconstruction، Digital Mock-Up و یا Surface Machining به کار رود و یا به صورت فرمت­های مختلف تبدیل شود.

 محیط کاری (Quick Surface Reconstruction (QSR برای بازسازی سریع و آسان سطوح از روی داده­های خروجی ابر نقاط مورد استفاده قرار می­گیرد. این محیط با توجه به نوع شکل ورودی، چندین روش مختلف برای بازسازی سطوح ارائه می­دهد.

نتیجه گیری
انتقال تکنولوژی مقوله ای مهم واساسی در ارتقای سطح تکنولوژی کشور و درنهایت حرکت به سمت توسعه پایدار است. البته این امرمستلزم توجه به مراکز تحقیقاتی و حمایت های اقتصادی و سیاسی این‌گونه فعالیت ها است.
عوامل مهم تعیین کننده روش انتقال تکنولوژی شامل ترکیبی از تمایل انتقال دهنده تکنولوژی­ جهت عرضه تکنولوژی و دانش فنی و همچنین توانایی دریافت کننده تکنولوژی جهت کسب و جذب تکنولوژی است. اهمیت انتخاب روش های انتقال تکنولوژی بسیاری از کشورهای در حال توسعه را بر آن داشت که انواع مختلف روش های اکتساب تکنولوژی را جهت انتخاب مناسب­ترین آنها آزمایش کنند.
با توجه به رشد سریع تکنولوژی­های نو و اهمیت آنها از لحاظ تأْمین امنیت ملی، رفاه عمومی و رشد اقتصادی، غفلت از آنها ممکن است ما را از قافله تکنولوژی دور کند. بنابراین باید در جستجوی راه هایی بود که دستیابی به این تکنولوژی­ها را به سریع­ترین وجه، ممکن سازد.
برای این کار باید فعالیت های زیر در تمامی ارکان تصمیم گیری مورد توجه قرار گیرد :
۱ – بستر سازی فرهنگی.
۲ – فعال­شدن دانشگاه ها در انتقال تکنولوژی و رابطه موثر دانشگاه وصنعت.
۳ – نقش مدیریت.
۴ – همکاری با کشورهای درحال پیشرفت نظیر چین ، کره ، مالزی ، هند و … .
۵ – ایجاد مراکز تحقیقاتی وحمایت از کارآفرینان.

خلاصه اینکه مهندسی معکوس ممکن است یک کاربرد غیر معمول از کاربرد هنر و مهندسی به نظر برسد، اما حقیقت آن است که جزیی جدا نشدنی در  جهت پیشرفت زندگی امروزه ما است.

منابع و مآخذ

۱ -دکتر منوچهر منطقی . روش هــای مختلـف انتقــال تکنـولـوژی – اولین دوره مدیریت تکنولوژی هوا فضای ایران
۲ – بهمن ابراهیمی حسین‌زاده -روش­های انتقال تکنولوژی – شبکه تحلیلگران تکنولوژی ایران- دومین همایش ملی توسعه فناوری در صنعت نفت
۳ – دکتر علیرضا علی احمدی و مهندس علیرضا توکلی – نگرش جامع به انتقال تکنولوژی تدبیر دی ۷۹ شماره ۱۰۹
۴ – ضوابط، مقررات و روش­های مناسب انتقال تکنولوژی به کشور، دانشگاه علم و صنعت ایران، پایان­نامه، علیرضا توکلی.
۵ – منصور بزمی و مرتضی تاجریان – ارزیابی فرایند انتقال تکنولوژی در صنعت نفت DMD از دیدگاه مدیریت تکنولوژی – دومین همایش ملی توسعه فناوری
۶ – دکتر عارفه فدوی اصغری انتقال تکنولوژی، سایت آینده نگر
۷ – دکتر رضا اسلامی “عوامل موفقیت در انتقال تکنولوژی و توسعه صنعتی کشورهای درحال توسعه ” صنعت و توسعه ، شماره ۱۷٫

۸-از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

۹-سایت WWW.GOM.COMوwww.hamedmonsef.com

1 دیدگاه

  1. hamrahmovie.ir گفت:

    سلام.واقعا وبسایت خوبی دارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *