بومی سازی تجهیزات نفت به کدام معاونت واگذار می شود ؟

تنها باقیمانده اولین گروه ایرانی نصب کننده پمپ درون چاهی
شهریور ۵, ۱۳۹۶
ده فرمان بومی سازی یکساله شد
شهریور ۵, ۱۳۹۶

بومی سازی تجهیزات نفت به کدام معاونت واگذار می شود ؟

“باید برای هر گروه کالایی تعریف شده یک مدیر اجرائی مشخص شود و مدیر هر گروه موظف است تا پیش از پایان ماه مبارک رمضان گزارش جامعی از مطالعات انجام گرفته برای نحوه ساخت، زمان بندی ومنابع لازم برای اجرای هر پروژه و تحقق ساخت داخل هر پروژه را ارائه کند.”
این عبارت از مهمترین نتایج جلسه بررسی نحوه اجرای پروژه بومی سازی کالاهای دهگانه مورد نیاز صنعت نفت بود که در یکی از آخرین روزهای خرداد ماه در دفتر وزیر نفت و با حضور متولیان ستادی این طرح بزرگ
ملی تشکیل شد. با گذشت بیش از پنج ماه از برگزاری این جلسه نه مدیری برای هر یک از پروژه های دهگانه معرفی شده و نه گزارش جامعی از نحوه بومی سازی هر کالا به وزیر نفت ارائه شده است. در عوض ساختار این طرح تغییرات اساسی کرده است. اگر در طرح اولیه مهندس زنگنه، قرار بود برای هر یک از ده قلم کالای شناسایی شده یک پروژه تعریف شود حالا این ده قلم به ده گروه کالایی تقسیم شده اند که شامل نزدیک به یکصد قلم کالای پر مصرف صنعت نفت وگاز کشور می شود .
دیگر خبری از مدیر برای هر پروژه نیست و در عوض معاونت پشتیبانی و ساخت کالای نفت متولی بومی سازی تمامی این اقام شده است. هر چند که باز هم مدیریت ستادی آن بر عهده معاونت پزوهش وفن آوری وزارت نفت است. البته در این میان گاهی اوقات سخن از نقش معاونت امور مهندسی وزارت نفت هم در این طرح به میان آورده می شود و جلساتی هم توسط معاون وزیر در این حوزه که اتفاقا از اهالی مطبوعات نفتی هم هست برگزار می شود. ولی آنچه که رسما در حال انجام است پیگیری کارها و گرفتن پیشنهادهای فنی و مالی سازندگان برای هریک از گروه های کالایی توسط کالای نفت است.
از زمانی که پیگیری کارها به کالای نفت سپرده شد،جلسات فنی و کارشناسی مسئولین این معاونت با سازندگان برای نهایی کردن مدل هایی پیشنهادی سازندگان داخلی برای بومی سازی تجهیزات بدون حضور

کارشناسان نفتی شرکت های بهره بردار و مصرف کننده کالاها برگزار و نتیجه این شد که با گذشت چند ماه نتیجه ای از پیگیری های کالای نفت حاصل نشود. حتی یکی از پروژه هایی که پس از یکسال با تهیه نقشه راه شرکت فات قاره و بررسی فنی و کارشناسی سازندگان داخلی به امضای تفاهم نامه منتج شد نیز چندان مورد توجه کالای نفت قرار نگرفت و آنها برای این قلم کالایی ) پمپ های درون چاهی ( نیز  همانند سایر اقام از سازندگان داخلی نقشه راه و پیشنهاد فنی دریافت کرده اند.
وزارت نفت که امید زیادی برای به ثمر نشستن این طرح ملی دارد پس از ناموفق بودن روش اجرائی معاونت پشتیبانی وکالای خود، بار دیگر معاونت پژوهش وفن آوری را مامور کرد تا باروش جدیدی کاستی های  مدل جاری را اصاح کند. این بار از شرکت های بهره بردار به عنوان مصرف کنندگان کالا خواسته شد تا نیاز های چندین ساله خود را با ذکر جزئیات و مطابق با برنامه واقعی عملیاتی خود ارائه کنند تا بر مبنای این نیاز ارائه شده هم سازندگان داخلی بتوانند برآورد اقتصادی دقیقی از هر پروژه داشته باشند و هم خیالشان راحت باشد که در صورت سرمایه گذاری برای بومی سازی هر کالایی وزارت نفت خرید آن کالارا تضمین خواهد کرد.
در مدل اجرائی جدید اصل بر تقاضا محوری هر پروژه قرار داده شده است و شرکت های بهره بردار زیر مجموعه وزارت نفت وظیفه بررسی فنی و کارشناسی پیشنهاد های سازندگان را بر عهده خواهند داشت. مدلی که از نظر شفاف بودن تعداد تقاضاها در بازه زمانی خاص، برای سازندگان بسیار سودمند و از طرفی برای مصرف کنندگانی که تقاضای خود را به صورت تجمیعی به این طرح واگذار می کنند کمی نگران کننده است. در این طرح قرار شده تا نیاز های جاری شرکت ها به کالاهای مشمول این طرح مجزا شده و مطابق روند فعلی از منابع خارجی تامین شود و برای سال های آتی به نحوی که اختلالی در پروژه های جاری شرکت ها ایجاد نشود تقاضاهای کالایی به معاونت پشتیبانی و ساخت کالای وزارت نفت داده شود تا در قالب پروژه های تعریف شده برای بومی سازی کالاها به سازندگان داخلی دارای صلاحیت فنی واگذار شود. نقطه مبهم این طرح این است که اگر به هر دلیلی سازندگان داخلی نتوانند در مدت زمان تعیین شده ) دوسال( هریک از کالاها را بومی سازی کنند شرکت هایی که به این کالاها نیاز داشته و تقاضاهای کالایی آنها هم در قالب این طرح ها محدود شده چگونه باید به تعهدات خود در قبال برنامه های تولیدی شان به وزارت نفت پاسخگو باشند.
نگاهی به برخی اقام موجود در این گروه های کالایی نشان می دهد که برای انتقال دانش فنی و بومی سازی آنها نیاز به چندین برابر زمانی است که وزیر نفت برای بومی سازی آنها در نظر گرفته است. برای نمونه در گروه کالایی لوله های جداری و مغزی که در شرایط فعلی اکثر نیاز چاههای نفت وگاز کشور به این لوله های بدون درز از خارج وارد می شود، سازندگان داخلی باید بتوانند در یک بازه زمانی دوساله ساخت این کالای حیاتی و پر مصرف در صنعت حفاری را بومی سازی کنند. با طرح فعلی وزارت  نفت باید تقاضاهای مربوط به بعد از سال ۹۶ شرکت ها در این بخش کالایی به پروژه بومی سازی مربوطه واگذار شود
یعنی اینکه دیگر نباید در سیستم خرید شرکت ها تقاضای موازی دیگری برای این کالاها ثبت شود. حال اگر به هر دلیلی سازندگان داخلی نتوانند این دانش فنی را به کشور منتقل و تجهیزات مرتبط با کارخانه ساخت لوله های مغزی را به کشور وارد کنند که وقوع آن بسیار قابل پیش بینی است، تکلیف نیاز شرکت ها و به تبع آن زمان انتظار دکل های حفاری فعال در حوضه های نفتی وگازی چه خواهد شد؟
این قبیل ابهامات در طرح جدید وزارت نفت وجود دارد که حتما باید چاره ای برای آن اندیشیده شود. مسئولین وزارت نفت قول داده اند در روند اجرایی شدن هریک از این پروژه ها با استفاده از نظرات کارشناسان هر حوزه که در قالب کمیته های تخصصی بازوی فنی وکارشناسی پروژه خواهند بود این ابهامات برطرف شود.
با این همه در آخرین روزهای آبان ماه معاونت پشتیبانی و ساخت کالای نفت تهران بار دیگر با انتشار یک فراخوان عمومی از سازندگان داخلی دعوت کرد تا روش های اجرایی و پیشنهاد های فنی برای نحوه بومی سازی ده گروه کالایی شامل تجهیزات سرچاهی و تجهیزات رشته تکمیلی درون چاهی، پمپ های درون چاهی و سرچاهی ، انواع مته های حفاری (صخره ای، الماسه، مغزه گیری)، انواع شیرهای کنترلی،
ایمنی و تجهیزات جانبی، انواع لوله ها (شامل لوله های جداریبدون درز و با درز، جداری با درز لوله های مغزی لوله های حفاری و لوله های جریانی بدون درز)، CRA، الکتروموتورهای ضد انفجار و دور متغیر، ماشین های دوار ،CRYOGENICS (توربین،کمپرسور،پمپ ها)، فولاد آلیاژی و های هوشمند را ارائه PIG ابزارهای اندازه گیری در حفاری و کنند .
فراخوانی که به نظر می رسد بازگشت به نقطه اولیه این طرح بعد از گذشت پنج ماه از اباغ آن می باشد. باید منتظرماند و دید که آیا این فراخوان که در آن ادعا شده این آخرین دعوت از سازندگان داخلی می باشد
نقطه شروعی برای گام دوم این طرح عظیم ملی خواهد بود و یا بار دیگر وزار ت نفت استراتژی دیگری را برای به ثمر نشاندن این طرح بزرگ که در راستای اجرای اقتصاد مقاومتی است در پیش خواهد گرفت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *