انتخاب، طراحی و اجرای استراتژی سیستم های تولید سلولی در شرکت نفت و گاز پارس

انرژی برق‌آبی (هیدروالکتریک)
آبان ۲۹, ۱۳۹۶
بکارگیری تکنیک های تصمیم گیری و آنالیز خوشه بندی جهت اولویت بندی پروژه های بهبود با توجه به زمان و منابع محدود (مطالعه موردی : شرکت نفت و گاز پارس . معاونت عملیات و پشتیبانی)
آبان ۲۹, ۱۳۹۶

انتخاب، طراحی و اجرای استراتژی سیستم های تولید سلولی در شرکت نفت و گاز پارس

چکیده

انتخاب، طراحی و اجرای صحیح استراتژی های تولید، هماهنگ با سطوح مختلف استراتژی در سازمان، یک روش مناسب برای کسب و خلق ارزش در بازار و ایجاد هم افزایی در سازمان است. براین اساس، استراتژی های تولید به عنوان یکی از استراتژی های وظیفه ای در هماهنگی با استراتژی سطح کسب و کار و فعالیت ها و روش های تولیدی خود از اهمیت بالایی برخوردار است. این مقاله با مطالعه ادبیات تحقیق، اقدام به معرفی یک گونه شناسی از استراتژی های تولید سلولی می نماید، سپس با انتخاب شرکت نفت و گاز پارس به عنوان یکی از بزرگ ترین شرکت های فعال در زمینه تولید گاز در کشور و استفاده از روش تحقیق مطالعه موردی، در حوزه تولید و بهره برداری از سکوهای پارس جنوبی استراتژی تولید انعطاف پذیر به دلیل همراستایی با استراتژی سطح کسب و کار در شرکت مذکور انتخاب و روش تولید سلولی به عنوان یک مدل تولیدی انعطاف پذیر در شرکت مذکور طراحی و اجرا می شود. در ادامه به مدلسازی مسأله طراحی سیستم های تولید سلولی در شرکت شرکت نفت و گاز پارس با مطالعه میدانی ۴۰ سکوی عملیاتی مختلف پرداخته و با درنظر گرفتن اهداف شرکت و محدودیت های محیط تولید، مدل با استفاده از نرم افزار لینگو، حل و نتایج در قالب جداول نشان داده می شود. نتایج حاصل از این پژوهش، موجب تسهیل در امر تولید، کاهش مجموعه هزینه های تولیدی، افزایش هماهنگی و هم افزایی در شرکت می شود.

واژگان کلیدی: استراتژی محصول، ساخت سلولی، استراتژی تولید انعطاف پذیر

۱- مقدمه

سازمان ها برای توسعه تولید با عملکرد بالاتر، از سوی مشتریان خود تحت فشارهای روز افزونی قرار دارند. در این راستا، سازمان های موفق از طریق بکارگیری منابع، توانمندی ها و شایستگی های بارز خود در چارچوب محتوا و فرآیند مدیریت استراتژیک سعی در ایجاد یک مزیت رقابتی پایدار و منحصر به فرد در بازار دارند. تنها تدوین و انتخاب یک استراتژی رقابتی متناسب با شرایط بازار، به خودی خود تاثیر بسزایی بر عملکرد نهایی سازمان ندارد، بلکه این ارتباط و تعامل استراتژی های سطوح بالا (کل شرکت و کسب و کار) با استراتژی های وظیفه ای است که منجر به توسعه عملکرد سازمان در محیط عملیاتی خود می شود[۱]. هماهنگی استراتژیک، جایگاه کلیدی در مطالعات سازمانی و مدیریت استراتژیک دارد زیرا یک روش مناسب برای کسب و خلق ارزش در بازار و بالابردن عملکرد سازمان، تعامل و هماهنگی بین عناصر و اجزای سازمان و محیط است [۲]. استراتژی های تولید به عنوان یکی از استراتژی های سطوح وظیفه ای سازمان نقش مهمی در ارزش آفرینی و تولید کارا در سازمان همچون سایر استراتژی های کارکردی داشته و به عنوان یک انتخاب استراتژیک در سازمان مطرح است. با توجه به آنکه یک مشخصه مشترک تمامی مطالعات صورت گرفته درباره استراتژی های تولید (اسکینر ۱۹۶۹، هایس و ویل برات ۱۹۸۴، هیل ۱۹۸۵، اسکرودر و همکاران ۱۹۸۶ و نیو ۱۹۹۲، پلتز و میلز ۲۰۰۲)  تاکید بر وجود یک هماهنگی مناسب میان استراتژی تولید و استراتژی سطح کسب وکار در سازمان است [۳]. از این رو، با توجه به اهمیت هماهنگی استراتژی های سطوح بالا (کل شرکت و کسب و کار) و سطوح وظیفه ای در بهبود عملکرد سازمان ها، در این مقاله قصد داریم ضمن معرفی یک گونه شناسی از استراتژی های تولید، با مطالعه موردی مدیریت تولید و عملیات شرکت نفت و گاز پارس، به معرفی استراتژی تولیدی هماهنگ با استراتژی کسب و کار شرکت نفت و گاز پارس پرداخته و براساس نوع استراتژی تولیدی، روش تولید متناسب با آن طراحی و اجرا شود.

۱- مبانی نظری

۱-۱- استراتژی های تولید

از آغاز پیدایش انقلاب صنعتی تاکنون تحولات زیادی در روش ها و استراتژی های تولید صورت گرفته است و در هر مقطع زمانی، یکی از پارادایم ها غالب بوده است[۱]. استراتژی های تولید تحت تاثیر پارادایم های گوناگون قرار گرفته می شوند[۴]. استراتژی های تکنولوژی تولید که توسط مردیت (۱۹۹۳) مطرح شده است را می توان با پارادایم های تولید (آلوی و لبیب ۲۰۰۱، جوانی و همکاران ۲۰۰۳ و گروه نویسندگان شرکت سپ ۲۰۰۳) و نظریه های حاکم بر استراتژی های تولید هیل  تطبیق داد[۵]، که در شکل شماره یک نشان داده شده است، همان گونه که در شکل نیز مشخص است، دو متغیر اساسی بازار و تکنولوژی بیشترین تاثیر را در شکل دهی تئوری های تولید داشته است. به این صورت که میزان تمرکز بر نیازهای بازار پدیدآورنده یک سری نگرش ها بوده و در یک طیف بیانگر یکی از ابعاد زیرساختاری تدوین استراتژی های تولید است. از طرفی میزان تمرکز بر نتایج یا فرآیندها مبین یک سری متغیرهای دیگر است که بیانگر کنترل و مدیریت فرآیند وظایف تولید است. کنترل های نتیجه گرا و کنترل در طراحی در یک سر طیف و نگرش فرآیندی و کنترل فرآیند در طرف دیگر یک طیف قرار می گیرند و بر این اساس گونه شناسی استراتژی های تکنولوژی تولید بیان می شود[۱].

۱-۱-۱- نظریه تبدیل

این تئوری، مبین نگرش سنتی به تولید است که اولین دیدگاه مخاطب در سیر تکامل نظریه های تولید به حساب می آید. تولید انبوه یکی از پیامدهای اولیه این دیدگاه است. از ویژگی های این نظریه می توان به تاکید بر بهینه سازی فعالیت های فرعی، تقسیم وظایف، کاهش هزینه های فرعی، تاکید بر مدیریت فرآیند، استفاده از حداکثر ظرفیت، بهینه سازی معادله هزینه ظرفیت، تولید فشاری اشاره نمود.

۱-۱-۲- نظریه جریان

این نظریه بیانگر نگرش سیستمی به تولید است و در پی حذف تمام فعالیت ها و زمان های زائد است. این نظریه بیشتر در نگرش های شرکت های ژاپنی مشاهده می شود. استفاده از اطلاعات زمان واقعی، تولید به هنگامJIT  و منطق ارزش به جای   منطق سنتی، توجه به نگرش فرآیندی و جریان فعالیت ها از ویژگی های این نظریه است.

۱-۱-۳- نظریه تمرکز

 تغییر نگرش به سمت توجه به نیازهای بازار از مهمترین  ویژگی های این نظریه است. هم راستا شدن توا نا یی های تولید با تامین نیازهای مشتریان، از اصول حاکم بر نظریه است. تمرکز بر نیازهای بازار و تمرکز بر توانایی هایی تولید باعث پیدایش دیدگاههای جدیدی شد که از آن میان می توان به تولید ناب، پارادایم کیفیت و مدیریت کیفیت جامع اشاره نمود.

۱-۱-۴- نظریه ارزش

 این نظریه در تکامل نظریه های تمرکز و جریان شکل گرفت. توجه به نیازهای مشتریان و انعطاف پذیری در فرایندهای تولید و پاسخ گویی سریع به نیازهای بازار از ویژگی های این نظریه است. اصل کلی این نظریه تاکید بر رضایت مشتری است. ایجاد ارزش برای مشتری و شفافیت نتایج، تولید چندگانه، شفاف سازی، توجه به سرعت در تحویل و برنامه ریزی منابع شرکت و مدیریت زنجیره عرضه از مشخصات این نگرش است که از آن به عنوان تفکر امروزی تولید یاد می شود .

خارجی کانون توجه داخلی
زیاد توجه به نیازهای بازار کم
نظریه حاکم : نظریه ارزش نظریه حاکم : نظریه جریان داشتن محصول کم
پارادایم : تولید انعطاف پذیر و ساخت انطباقی پارادایم : تولید پاسخ گو به تقاضای بازار
تکنولوژی ساخت : انبوه سفارشی تکنولوژی ساخت : تک محصولی مرکز کنترل میزان کنترل
نظریه حاکم : نظریه تمرکز نظریه حاکم : نظریه تبدیل
پارادایم : تولید ناب پارادایم : تولید انبوه فرآیند شدید
تکنولوژی تولید : مستمر تکنولوژی تولید : انبوه سازی

شکل ۱: گونه شناسی استراتژی های تکنولوژی تولید به همراه نظریه ها و پارادایم های غالب (رضوانی، ۱۳۸۹: ۲۳۹)

۲- تولید سلولی

یکی از کاربردهای تکنولوژی گروهی در عرصه تولید، تولید سلولی می­باشد. چرخه عمر کوتاه تر محصول و کوتاه ترشدن سیکل عرضه محصول به بازار (تحویل به شرکت گاز “مجتمع گازی پارس جنوبی”) و خواسته­های گوناگون مشتری یا مشتریان (شرکت گاز “مجتمع گازی پارس جنوبی”)، بهره بردار (شرکت نفت و گاز پارس “مدیریت تولید و عملیات”) را بر آن داشته است تا کارآیی و بهره­وری فعالیت­ها و فرآیندهای تولید خود را بهبود دهد. بنابراین، سیستم­های تولید نیازمند داشتن انعطاف لازم جهت پاسخ گویی سریع به تغییرات بازار اعم از تغییرات تقاضا می­باشند. در طراحی یک سیستم تولید سلولی، کلیه سکوهای بهره برداری در درون خانواده “سکوها” گروه­بندی می­شوند و ماشین های تولید متناظر آنها (تکنولوژی های مورد استفاده در تولید گاز از سکوهای پارس جنوبی) نیز داخل سلول قرار می گیرند. فرآیند تعیین “خانواده سکوها” و “گروه­های ماشین­ها” را اصطلاحاً “مساله تشکیل سلولی[۱] ” می­نامند.

روش­های متعددی برای حل مسأله طراحی سیستم­های سلولی ارائه شده است. رویکرد برنامه­ریزی ریاضی از جمله پرکاربردترین روش­ها، برای حل مسأله تولید سلولی است .[۷](Papaioannou,Wilson-2009) در بسیاری از تحقیقات قبلی در ارتباط با مسأله طراحی سیستم­های تولید سلولی، مدلسازی مسأله با فرض اینکه تمامی ماشین­ها در طول فرآیند تولید در دسترس باشند، انجام شده است. اما در یک فعالیت تولید، عوامل متعددی برای قطع شدن فرآیند تولید وجود دارند برخی از این عوامل شناخته شده هستند (مانند راه­اندازی ماشین که زمان مورد نیاز برای انجام آن، منجربه قطع فرآیند تولید می­شود) اما دلایل غیر­قابل پیش­بینی نیز وجود دارند که منجر به قطع فعالیت­های تولید می­شوند یکی از این عوامل، خرابی ماشین­ها و مشخص نبودن زمان مورد نیاز برای تعمیر آنها می­باشد  (Logendran ,Talkington -1997)از این رو به منظور پاسخگویی به نیازمندی های تولید، می­توان تسهیلات جایگزین را برای زمانی که خرابی برای یک ماشین اتفاق می­افتد، مورد توجه قرار داد. در این راستا، مفهومی را تحت عنوان مسیر قابل اطمینان که در مقاله داس و همکاران(Das et al-2007)  به آن اشاره شده است به طور جامع تر مورد بررسی قرارمی­دهیم [۸] یک مسیر قابل اطمینان برگرفته از مفاهیم سنتی تولید سلولی مانند مسیر فرآیندی و طرح­های فرآیندی جایگزین است و پاسخگوی نیازمندی های ظرفیتی تولید خواهد بود. در واقع تسهیلات جایگزین (در مسیر قابل اطمینان) یک طرح فرآیندی جایگزین را برای عملیات یک قطعه در زمانی که ماشین دچار خرابی می­شود، فراهم می­کند. تحقیقات بسیاری در ارتباط با مسأله طراحی سیستم های تولید سلولی و مدلسازی آن انجام شده است که در ادامه به برخی از آنها اشاره می شود.

 فولدس و همکارانش(Foulds et al -2006) برای تغییر چیدمان و اصلاح محل ماشین­ها، برنامه­ریزی عدد صحیح مختلط را بکار بردند. اصلاح جای ماشین­ها منجر به کاهش حرکت­های بین­سلولی می­شود. هدف در این حالت مینیمم کردن مجموع هزینه­های تغییر محل ماشین­ها و حرکت­های بین­سلولی است [۹] کیم و همکارانش (kim et al -2004) برای حل مسأله تولید ­سلولی، یک تابع چند­هدفه را درنظر گرفتند به صورتی که مجموع حرکت­های بین­سلولی را مینیمم و ظرفیت کاری ماشین را ماکزیمم می­نماید. برای­حل، یک الگوریتم دو مرحله­ای پیشنهاد شد و در فاز اول مسیر “سکوها” و “خانواده سکوها” تعیین شده، نشان داده شد و در فاز دوم باقیمانده مسیر “سکوها” به مسیر خانواده سکوها تخصیص داده شدند [۱۰] چونگ و همکاران(Chung et al -2010)  مسأله تولید سلولی را با درنظر گرفتن قابلیت اطمینان و به کمک روش TS حل نمودند. اهداف این مسأله نیز شامل حداقل­کردن هزینه حرکت­های بین­سلولی و هزینه خرابی ماشین می­شدند [۱۱].

۳- مورد مطالعه

در پژوهش حاضر، “مدیریت تولید و عملیات” شرکت نفت و گاز پارس به عنوان سازمان مورد مطالعه انتخاب شده است. در شرکت مذکور شاهد یک تغییر رویکرد در استراتژی های سطوح بالا (کل شرکت و کسب و کار) هستیم. با توجه به اهمیت وجود یکپارچگی و هماهنگی میان سطوح مختلف استراتژی ها و توجه به این نکته که هماهنگی بین استراتژی های وظیفه ای با استراتژی های سطوح بالاتر، باعث ارتقای عملکرد سازمان می شود [۶] استراتژی های شرکت در سطوح کسب و کار و وظیفه ای توسط گروهی متشکل از مشاوران و مدیران مورد مطالعه و بررسی کارشناسی قرار گرفت. نتایج مطالعات نشان داد که استراتژی سطح کسب و کار فعلی شرکت نفت و گاز پارس، استراتژی تحلیلگر بوده که از طریق مصاحبه با خبرگان و مشاوران شرکت نفت و گاز پارس و همچنین مطالعه اسناد موجود در شرکت بدست آمده است از طریق پرسشنامه، از میان تمامی انواع استراتژی های کسب و کار انتخاب شده است. استراتژی تحلیلگر بدین معناست که سازمان هایی که از نظر عملکردی دارای چندین حوزه متفاوت هستند در هنگام انتخاب استراتژی کل شرکت دچار مشکلات عدم همراستایی برای رسیدن به استراتژی واحد می شوند . لذا برای مقابله با چنین عدم تطابقی سازمان مذکور از دو استراتژی متفاوت ولی در یک راستا و هدف، دفاع می کند تا بتواند به نتایج مطلوب دست پیدا کند . بنابراین شرکت نفت و گاز پارس نیز دارای چنین ماهیتی است و می توان گفت به طور کلی شرکت دارای دو مجموعه متفاوت از هم ولی با یک هدف مشترک است . این دو مجموعه به ترتیب معاونت عملیات و معاونت طرح های توسعه ای است که مورد مطالعه این مقاله معاونت عملیات است که استراتژی تولید آن مبتنی بر نظریه جریان و روش تولید کارگاهی است. جهت ایجاد یک همراستایی استراتژیک در سطوح مختلف شرکت، پیشنهاد تغییر استراتژی تولید شرکت هماهنگ با استراتژی سطح کسب وکار شرکت نفت و گاز پارس به منظور توسعه عملکرد شرکت ارایه شد. بر این اساس، استراتژی تولید مبتنی بر نظریه ارزش و پارادایم تولید انعطاف پذیر و انطباقی و روش تولید سلولی به عنوان یکی از تکنولوژی های تولید در این پارادایم توسط گروه پیشنهاد شد. در این استراتژی تولید، محور توجه شرکت به سوی نیازهای بازار بوده و شرکت از انعطاف پذیری لازم برخوردار است.

در ادامه به معرفی تولید سلولی به عنوان روش تولید در مدیریت تولید و عملیات شرکت نفت و گاز پارس، به طراحی و مدلسازی مسأله طراحی سیستم های تولید و حل آن در مدیریت مذکور می پردازیم.

تابع هدف

تابع هدف شامل کمینه کردن: هزینه ثابت، هزینه متغیر ماشین با درنظر گرفتن ملاحظات قابلیت اطمینان، هزینه حرکت بین­سلولی مرتبط با عملیات-سکوها پردازش شده، هزینه حرکت درون­سلولی مرتبط با عملیات-سکوها پردازش شده، هزینه حرکت بین­سلولی مرتبط با عملیات-قطعه پردازش نشده، هزینه حرکت درون سلولی مرتبط با عملیات-سکوها پردازش نشده، هزینه خرابی ماشین، هزینه جریمه برای ماشین­های با بهره­وری پایین­تر و هزینه راه­اندازی ماشین می­باشد.

اولین جمله در تابع هدف، هزینه ثابت تمام ماشین­های قرار گرفته در سلول­ها را نشان می دهد. این هزینه با توجه به تعداد ماشین m در سلول c محاسبه می­شود. جمله دوم در تابع هدف هزینه متغیر تمامی ماشین­ها را در تمامی سلول­ها نشان می­دهد. این هزینه در ارتباط با تعداد سکوهای پردازش شده در ارتباط با عملیات-سکو jp  و زمان مورد نیاز برای آن است. در این هزینه خرابی ماشین­ها نیز درنظر گرفته شده است در حقیقت در این بخش هزینه زمان از دست رفته تولید بعلت خرابی ماشین­ها نیز درنظر گرفته شده است. اولین بخش از جمله سوم در تابع هدف نشان دهنده حرکت بین­سلولی برای عملیات-سکوها پردازش شده است. به این صورت که سکوای که عملیات بر روی آن اجرا شده است، برای اجرا عملیات بعدی یک واحد حرکت بین­سلولی رخ می­دهد. این هزینه از حاصلضرب تعداد حرکت­های بین­سلولی برای سکوی پردازش شده ( ) و هزینه حرکت بین­سلولی  حاصل می­شود. در این جمله اگر   و ۰ ، یک واحد حرکت بین­سلولی رخ می­دهد. بطور مشابه، دومین بخش نشان دهنده حرکت درون ­سلولی برای عملیات-سکوها پردازش شده است. به این صورت که سکوای که عملیات بر روی آن اجرا شده است، برای اجرا عملیات بعدی یک واحد حرکت درون ­سلولی رخ می دهد. در این جمله اگر   و ۰ ، یک واحد حرکت درون ­سلولی رخ می­دهد. دو بخش انتهایی در این جمله نشان دهنده هزینه کل حرکت­های بین­سلولی و درون­سلولی برای عملیات-سکو پردازش نشده می­باشد. در این حالت، خرابی ماشین­ها منجر به عملیات-سکو پردازش نشده، می­شود. در این بخش نیز اگر   و ۰  یک واحد حرکت بین­­سلولی برای سکوهای پردازش نشده رخ می­دهد. جمله چهارم در تابع هدف هزینه خرابی ماشین­ها را نشان می­دهد. جمله پنجم در تابع هدف هزینه جریمه را برای ماشین­های با بهره­وری پایین­تر نشان می­دهد. در این رابطه bvm ظرفیت در دسترس را برای ماشین m  در طول دوره برنامه­ریزی و (tm) AVmدردسترس بودن ماشین m را مطابق با فرمول ۴-۲ نشان می­دهد. همچنین حاصلضرب bvm  .(tm) AVm، ظرفیت موثر ماشین m را بدست می­دهد. در نهایت آخرین جمله در تابع هدف هزینه راه­اندازی ماشین­ها را نشان می­دهد. مدل ارائه شده بعلت ضرب­شدن متغیرهای تصمیم در یکدیگر   و  در تابع هدف و در محدودیت­های ۱۵و۱۶، غیر خطی است بنابراین نرم­افزارهای بهینه­سازی سنتی مانند لینگو قادر به حل این مدل­های غیرخطی فقط در ابعاد کوچک و متوسط هستند.

۵- بحث

 در این بخش به بررسی نتایج حاصل از حل مدل تشکیل سلول تولید با درنظر گرفتن ملاحظات قابلیت اطمینان ارائه شده در بخش ۲-۱ توسط نرم افزار بهینه­ساز سنتی (LINGO 8.0 ) می پردازیم. بنابراین نتایج ارائه شده در ابعاد کوچک و متوسط توسط نرم­افزار لینگو حل و در قالب جداول نشان داده شده است.

  • هر مسأله به وسیله کدی بصورت M-P-O-C مشخص شده که در آن عدد بعد از M بیانگر تعداد ماشین، عدد بعد از P نمایش­دهنده تعداد سکوها، رقم بعد از O نمایانگر تعداد عملیات هر قطعه و آخرین رقم بعد از C بیانگر تعداد سلول های مجاز است. ابعاد مسأله از حاصلضرب ۴ رقم فوق بدست می­آید.

۵-۱- مسأله نمونه با ۳ ماشین،۳ سکو،۲عملیات و۴ سلول

مسأله M3P3O2C4 بدلیل داشتن ابعاد پایین جهت اثبات مدل بخش ۴-۵ بصورت بهینه توسط الگوریتم انشعاب و تحدید و  با نرم­افزار لینگو حل شده است و نتایج مرتبط با آن که شامل هزینه­های سیستم تولید سلولی است در جدول ۱ فهرست شده­اند.

جدول۱- عمده هزینه­های سیستم تولید سلولی برای مسأله M3P3O2C4

الگوریتم

حل

نرم­افزار مورد استفاده مقدار تابع هدف هزینه ثابت

ماشین­ها

هزینه عملیاتی

ماشین­ها

هزینه حرکت درون و بین سلولی هزینه

خرابی

هزینه

جریمه

هزینه راه اندازی زمان (ثانیه)
B&B LINGO 8.0 ۱۷۹۷۰۵ ۷۵۰۰ ۸۵۰۲۴ ۳۷۵۲ ۸۲۰۳۳ ۸۴۳ ۵۵۲ ۶۳

۵-۲- مسأله نمونه با ۳ ماشین،۴ سکو،۲عملیات و۴ سلول

با توسعه مسأله بخش۳-۱ مسأله­ای با ابعاد بزرگتر طراحی می­نماییم با توجه به پارامترهای تعریف شده در بالا، این مدل را با استفاده از نرم افزار لینگو حل کرده و نتایج مرتبط با آن که شامل هزینه­های سیستم تولید سلولی است، در جدول ۲ فهرست شده­اند.

جدول۲- عمده هزینه­های سیستم تولید سلولی برای مسأله M3P4O2C4

الگوریتم

حل

نرم­افزار مورد استفاده مقدار تابع هدف هزینه ثابت

ماشین­ها

هزینه عملیاتی

ماشین­ها

هزینه حرکت درون و بین سلولی هزینه

خرابی

هزینه

جریمه

هزینه راه اندازی زمان (ثانیه)
B&B LINGO 8.0 ۲۱۲۶۷۶ ۱۵۰۰۰ ۵،۹۵۴۲۴ ۶۱۱۷ ۹۴۰۳۲ ۱۳۳۹ ۷،۷۶۰ ۲۹۴۰

با بررسی جداول ۲و۳ مشاهده می­شود که با تغییر اندکی در ابعاد مسأله( افزایش تعداد سکو) ، زمان لازم برای حل مدل توسط الگوریتم­های سنتی بهینه­ساز افزایش می­یابد.

۵-۳- سایر مسایل با اندازه متوسط

جهت بدست آوردن نتایج در حل مسایلی با اندازه متوسط، چندین مسأله نمونه بصورت تصادفی تولید شده و با نرم افزار لینگو ۸ تا رسیدن به حل امکان­پذیر حل شده­اند. این مقادیر در جدول ۳ ارائه شده است.

ابعاد

مسئله

حل امکان­پذیر

توسط لینگو

هزینه ثابت

تولید

هزینه متغیر تولید هزینه حرکت های

بین سلولی و درون سلولی

هزینه

راه اندازی

هزینه

جریمه

هزینه

خرابی

M4P4O2C3 ۱۶۴۸۵۵،۹ ۷۴۰۰ ۶۹۳۸۶ ۵۷۲۳ ۸۱۲ ۱۲۰۲ ۸۰۳۳۰
M4P4O2C4 ۱۷۱۷۵۲ ۱۰۷۰۰ ۷۰۲۴۳ ۹۰۰۶ ۸۶۷ ۱۸۴۸ ۷۹۰۸۶
M4P4O3C3 ۲۲۶۷۹۷ ۹۶۰۰ ۹۷۳۷۸ ۱۴۷۴۹ ۱۰۵۷ ۱۶۸۶ ۱۰۲۳۲۴
M4P4O3C4 ۲۱۲۵۹۳ ۷۷۰۰ ۸۷۱۹۸ ۱۵۷۳۵ ۱۲۵۹ ۱۴۰۰ ۹۹۳۰۰
M5P3O3C3 ۱۶۸۳۲۹ ۸۷۰۰ ۶۹۳۶۱ ۱۵۸۳۰ ۸۶۱ ۱۳۸۷ ۷۲۱۸۷
M5P4O3C3 ۲۰۲۷۵۷ ۹۱۰۰ ۸۲۷۶۸ ۱۴۹۸۰ ۱۱۶۶ ۱۳۴۳ ۹۳۴۰۰

جدول۳- عمده هزینه­های سیستم تولید سلولی برای مسایل با اندازه متوسط

زمان بدست آمده برای رسیدن به این نتایج با افزایش ابعاد مسأله، افزایش می­یابد. این نتایج نشان می­دهند که بکارگیری یک الگوریتم فراابتکاری برای رسیدن به جواب نزدیک به بهینه و با زمان بسیار کمتر نسبت به نرم افزار لینگو می تواند در تحقیقات آتی مورد توجه قرار گیرد.

همانطور که بیان شد مسأله CFP از جمله مسایل NP-Hard است، حل آن در ابعاد بالا توسط نرم­افزارهای بهینه سازی سراسری عملاً غیر­ممکن است. حتی یافتن یک حل حد پایین برای ابعاد بالا نیز مستلزم صرف زمان، حافظه و قدرت پردازش بالا می­باشد.نرم­افزار لینگو، به علت پیچیدگی محاسبات و با توجه به ماهیت غیر­خطی مدل ارائه شده، قادر به حل مسأله در ابعاد بزرگ نیست. به منظور حل مسأله در ابعاد بزرگتر الگوریتم­های فراابتکاری می­تواند مورد توجه قرار گیرد.

۶- نتیجه گیری

تحقیق حاضر به دنبال آن بود تا به بیان اهمیت و ضرورت توجه به استراتژی های تولید در سازمان و هماهنگی آن با سایر سطوح استراتژی بپردازد. همچنین الگویی بر مبنای نقاط مرجع استراتژیک به منظور انتخاب استراتژی های تولید در سازمان معرفی نماید. در این پژوهش، “مدیریت تولید و عملیات” شرکت نفت و گاز پارس به عنوان سازمان مورد مطالعه انتخاب شد. در این سازمان پس از بررسی های انجام شده، استراتژی تولید سلولی متشکل از “استراتژی تولید انعطاف پذیر به اضافه روش تولید سلولی” انتخاب گردید که استراتژی تولید انعطاف پذیر به منظور ایجاد یک همسویی استراتژیک با سطوح بالاتر شرکت پیشنهاد شد و در ادامه مدل روش تولید سلولی برای سازمان مذکور طراحی و اجرا شد. در فرآیند مدلسازی با توجه به اهداف شرکت و محدودیت های موجود در محیط ساخت مدلسازی انجام شده و نتایج حاصل از آن با توجه به داده های ارائه شده و بکارگیری نرم افزار لینگو ۸ در قالب جداول در مقاله نشان داده شد.

مراجع

[۱]- رضوانی حمیدرضا ، (۱۳۸۹ )، «برنامه ریزی استراتژیک کاربردی»، چاپ اول، تهران: انتشارات مهربان نشر.

  • [۱] James WL, Hatten KJ. (2016). Evaluating the performance effects of Miles and Snows strategic archetypes in banking: big or small? , Journal of Business Research 31.(1995).pp.145-154.
  • [۲] Griffith David A (2016). Fitting Strategy Derived from Strategic Orientation to International Contexts. Thunderbird International Business Review 48.(2006). pp. 75-91
  • [۳] Corbett, Lawrence M. (2008). Manufacturing Strategy, the business enviroment, and operations performance in small low-tech firms, International Journal of Production Research 46.(2008).pp. 5491-5513.
  • [۴] Henriksen B, Rolstadas, A. (2010). Knowledge and manufacturing strategy – how different manufacturing paradigms have different requirements to knowledge: Examples from the automotive industry, International Journal of Production Research 48.(2010).pp. 2413-2430.
  • [۵] Hill T. (2000). Operations management: strategic context and managerial analysis. London: Palgrave Macmillan.
  • [۶] M,Mehra.S (2006),Aliging operation,marketing and competitive strategies toenhance performance:An empirical test in the retail banking industry,omega,N(34),pp.505-515.
  • [۷] G, Wilson.J.M (2009) “The evolution of cell formation problem methodologies based on recent studies(1997–۲۰۰۸): Review and directions for future research ”,European Journal of Operational Research.
  • [۸] Das, K., Lashkari, R.S., Sengupta, S. (2007) “Reliability consideration in the design and analysis of cellular manufacturing systems” , Int J Prod Econ, 105, pp.243–۲۶۲٫
  • [۹] Foulds, L.R., French, A.P., Wilson, J.M. (2016)., “The sustainable cell formation problem: manufacturing cell creation with machine modification costs” Computers and Operations Research,33, pp.1010–۱۰۳٫
  • [۱۰] Kim, C.O., Baek, J.G., Baek, J.K., (2014) “A two-phase heuristic algorithm for cell formation problems considering alternative part routes and machine sequences” International Journal of Production Research,42(18), pp.3911–۳۹۲۷٫
  • [۱۱] Chung, S.-H., Wu, T.-H., Chang, C.-C. (2010), An efficient tabu search algorithm to the cell formation problem with alternative routings and machine reliability considerations”, Computers & Industrial Engineering .

[۱] Cell Formation Problem

 

یحیی رشیدی … سپهدار عباس زاده … حامد علی نیازارع

مدیریت تولید و عملیات شرکت نفت و گاز پارس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *