گشایش نخستین مرکز آزمایشگاهی سنگ دیجیتال کشور در دانشگاه صنعتی شریف

۸۰ دلارچشم انداز قیمت نفت در سال ۲۰۱۸
اردیبهشت ۱۷, ۱۳۹۷
رونمایی از اولین منطقه فناوری انرژی کشور در خوزستان
اردیبهشت ۱۷, ۱۳۹۷

گشایش نخستین مرکز آزمایشگاهی سنگ دیجیتال کشور در دانشگاه صنعتی شریف

 

تکنولوژی میکروسیتی شیوه ای نوین به منظور تصویربرداری سه بعدی محیط متخلخل و بخصوص سنگ مخازن هیدروکربوری در مقیاس میکرونی است. امروزه شرکت های نفتی بزرگ دنیا مانند شل، استات اویل و بی پی مراکز تحقیقاتی و خدماتی پیشرفته ای در این زمینه راه اندازی کرده اند تا از این طریق بتوانند با صرف زمان کمتر، هزینه پایین و دقت بالاتر خواص سنگ های متخلخل مخازن نفتی و گازی را مطالعه کنند. تصویر زیر یک نمونه بازسازی شده سه بعدی فضای داخلی یک سنگ متخلخل را نشان می‌دهد که از یکی از مخازن نفتی جنوب کشور تهیه شده است. با استفاده از این تصاویر سه بعدی که با محاسبات پیشرفته عددی حرکت سیالات چند فازی ترکیب شده است، این امکان وجود دارد که بسیاری از خواص سنگ مخزن را بدست آورد. با استفاده از این نتایج می توان به پیش‌بینی و شبیه‌سازی بسیار دقیق فرآیندهای ازدیاد برداشت در مخازن نفتی پرداخت و مکانیزم های اصلی و موثر در افزایش ضریب بازیافت مخازن را مشخص نمود.

به تازگی، نخستین مرکز آزمایشگاهی سنگ دیجیتال کشور تحت عنوان  پروسیتی (PoroCT) در مجتمع فناوری دانشگاه صنعتی شریف راه اندازی شده است. این مرکز با هدف اولیه خدمت رسانی به شرکت ملی نفت ایران و شرکت های تابعه تاسیس شده است. تعامل با شرکتها و مراکز تحقیقاتی دانشگاهی معتبر در سطح بین المللی در زمینه فناوریهای نوین سخت افزاری و نرم افزاری در سرلوحه کارهای این مرکز قرار دارد.

لازم به ذکر است که این تکنولوژی در زمینه های گوناگون دیگری چون مهندسی مواد، پزشکی، زمین شناسی، پلیمر و مهندسی پزشکی کاربرد داشته که می توانند در توسعه استفاده از فناوریهای پیشرفته در صنعت نفت مؤثر باشد. به طور کلی زمینه های کاربردی تکنولوژی محیط متخلخل دیجیتال را می توان به چهار گروه کلی تقسیم نمود:

  • نفت و گاز: تعیین خواص سنگ مخزن شامل تراوایی، تخلخل، سطح ویژه، تراوایی نسبی و فشار مویینگی
  • علوم زمین: رخساره شناسی، گونه بندی سنگ ها، مطالعات دیرین شناسی، مطالعات ژئومکانیکی و شبیه سازی آزمون های سنگ، مطالعات زمین گرمایی
  • علوم زیستی: مطالعه بافت متخلخل استخوان، مطالعه بافت داخلی حشرات و جانداران کوچک، طراحی داروهای هوشمند برای آزادسازی تدریجی در بدن.
  • علوم مواد: تصویربرداری و آنالیز سه بعدی ساختار پلیمرهای متخلخل، فوم های فلزی، تصویربرداری و آنالیز بافت متخلخل فیلترها، غشاء ها، فیبر و پیلهای سوختی

 مرکز پروسیتی با در اختیار داشتن تجهیزات تصویر برداری سه بعدی میکروسیتی و نرم افزارهای بومی توسعه داده شده جهت پردازش و تفسیر تصاویر که در مجموع شامل ده ها هزار خط برنامه نویسی است، آماده ارائه خدمات به مجموعه های دولتی و خصوصی مرتبط با مطالعات میادین نفتی، می باشد. به نظر می رسد با در نظر گرفتن لزوم دانش بنیان شدن صنعت نفت کشور، کاهش هزینه های عملیاتی، سرعت عمل در دستیابی به اطلاعات مورد نیاز، بومی نمودن فناوریهای پیشرفته و بطور کلی ایجاد زیر ساختهای مورد نیاز اقتصاد مقاومتی، تاسیس این مرکز می تواند بسیار تاثیر گذار باشد.

از جمله اطلاعات فنی بسیار مهمی را که می‌توان با استفاده از این تکنولوژی در مورد خواص سنگ مخزن بدست آورد به موارد زیر اشاره می گردد:

  • تخلخل
  • سطح ویژه
  • توزیع اندازه حفرات
  • توزیع اندازه دانه های سنگ و شکل سه بعدی آنها
  • میزان ارتباط حفرات سنگ با یکدیگر
  • تراوایی مطلق مایعات
  • تراوایی مطلق هوا
  • تراوایی نسبی آب و نفت
  • فشار مویینگی محیط متخلخل

اندازه گیری این پارامترها بدون آسیب رساندن به نمونه های سنگ مخزن است و آزمایشهای طراحی شده بارها قابلیت تکرار و آنالیز حساسیت دارد. در مواردی که اطلاعات محدودی از خواص سنگ میدان نفتی وجود دارد، و یا اخذ داده های آزمایشگاهی زمان بر و پر هزینه است، می توان به صورت بسیار سریع و با دقت قابل قبول بسیاری از پارامترهای مجهول سنگ را اندازه گیری نمود و در مطالعات جامع یا طرح توسعه میدان و به منظور شناخت بهتر ساختارهای تحت الارضی از این فناوری بهره گرفت. مرکز پروسیتی هم اکنون مستقر در دانشگاه صنعتی شریف و آماده ارائه خدمات تصویربرداری و پردازش محیط متخلخل، سنگ مخزن و اسکن سه بعدی اجسام کوچک برای شرکتها، مراکز تحقیقاتی و دانشگاه هاست. اطلاعات بیشتری از فعالیت های این مرکز و تجهیزات و تکنیک های مورد استفاده در وبسایت این مجموعه به آدرس poroct.com در دسترس است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *