درکمیته تصمیم گیری حق وتو نداریم!
مرداد ۲۱, ۱۳۹۷
۱۷سال انتظار برای WELLHEAD ایرانی
مرداد ۲۸, ۱۳۹۷

دانش فنی یا انتقال تکنولوژی؟

وایت مهندس رامین قلمبر
از آخرین وضعیت پروژه اقلام دهگانه

حوری قاسمی

طرح بومی سازی ١٠ گروه خانواده کالاها و تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت با دستور وزیر نفت و با هدف تقویت توانمندی های داخلی و اتکای بیشتر صنعت نفت به محصولات سازندگان ایرانی، از اواخر سال ۱۳٩٣ در دستور کار قرار گرفت.
این ١٠ گروه کالایی شامل تجهیزاتی مانند تجهیزات سرچاهی و رشته تکمیلی درون چاهی، پمپ های درون چاهی، انواع مته های حفاری (صخره ای، الماسی، مغزه گیری)، انواع شیرهای کنترلی، ایمنی و تجهیزات جانبی، انواع لوله ها (لوله های جداری بدون درز از ۳٫۸ تا ١٣ اینچ، لوله های جداری با درز از ٢٠ تا ٣٠ اینچ، لوله های مغزی، لوله های حفاری و لوله های جریانی بدون درز بالای ۶ اینچ)، الکتروموتورهای ضد انفجار و دور متغیر، ماشین های دوار (توربین، کمپرسور و پمپ ها شامل پمپ های گریز از مرکز)، فولادهای آلیاژی، ابزارهای اندازه گیری حفاری و ساخت پیگ های هوشمند است.
همچنین طبق اعلام مدیریت پشتیبانی ساخت و تهیه کالای نفت، مواردی نظیر تعریف دانش فنی موضوع قرارداد، فرایند تولید آن، مالکیت حقوقی و نحوه انتقال آن، تضمین، ترتیب و اطمینان از حصول دانش فنی، پاسخ به ادعاهای اشخاص ثالث در خصوص نقض حقوق آنها، ارائه گزارش پیشرفت و ارتقاء دانش فنی موجود و مراحل انجام تحقیقات مطابق سند توسعه توانمندی ساخت و فناورانه، جزء بخش های لاینفک قراردادهای منعقد شده با سازندگان خواهد بود.
بر اساس این گزارش، تعداد اقلام تجهیز اصلی ۱۰ گروه کالای راهبردی صنعت نفت ۵۲۶ مورد و تعداد ریز اقلام تجهیز ۱۴ هزار و ۹۷۴ مورد اعلام شده است.
برای آگاهی از آخرین وضعیت ساخت ۱۰ گروه کالایی پر مصرف در صنعت نفت با مهندس رامین قلمبر دزفولی، مدیر پشتیبانی ساخت و تامین کالای شرکت ملی نفت ایران به گفتگو نشسته ایم که در ادامه می خوانید.

آخرین وضعیت ساخت ۱۰ گروه کالایی در صنعت نفت چگونه است و در کدام بخش ها موفق به امضای قرارداد ساخت با شرکت ها شده اید؟
*یکی از رسالت های اصلی شرکت ملی نفت ایران این است که از کالای داخلی استفاده کند. بر همین اساس در سال حمایت از کالای داخلی از ده گروه کالایی تعریف شده برای داخلی سازی، قرارداد پنج پروژه به طور کامل منعقد شده و بالغ بر ۵۱ قرارداد در پروژه های شماره یک شامل تجهیزات سر چاهی و رشته تکمیلی درون چاهی، پروژه شماره دو شامل پمپ های سرچاهی و درون چاهی، پروژه شماره سه شامل مته ها، پروژه شماره پنج شامل لوله ها که از دو بخش لوله های حفاری و لوله های مغزی CRA می شود، به امضا رسیده است.
لوله های مغزی CRA که یکی از پروژه های استراتژیک کشور است و نه فقط برای شرکت ملی نفت بلکه برای سایر بخش ها نیز اهمیت فراوانی دارد.
همچنین در پروژه شماره نه که ساخت ابزارهای اندازه گیری در حفاری را شامل می شود، قراردادهای مورد نیاز را به امضا رسانده ایم.

ارزش قراردادهایی که به امضا رسیده چه میزان است و چه مقدار از ارزش پروژه تا کنون پرداخت شده است؟
*برای این پنج پروژه ۵۱ قرارداد منعقد و ۹۵ درصد پیش پرداخت ها داده شده است. در این قراردادها مبلغ ریالی پرداخت شده اما پرداخت ارزی آن باقی مانده است.
ارزش این قراردادها در بخش ریالی حدود ۶۰۰ میلیارد تومان است و پرداخت ارزی این قراردادها نیز ۵۸۰ میلیون یورو خواهد بود.

تجهیزات درون چاهی و سرچاهی در صنعت نفت از پرکاربردترین تجهیزات به شمار می روند. پروژه شماره یک ساخت ۱۰ گروه کالایی نیز به این مورد اختصاص پیدا کرده است.

*وضعیت ساخت این تجهیزات و قرارداد ساخت آنها در چه مرحله ای قرار دارد؟
در پروژه شماره یک که تجهیرات سر چاهی و درون چاهی را شامل می شود به جرات می توانم بگویم حدود ۵۲ درصد پیشرفت فیزیکی و تحویل کالا داشته ایم. البته ذکر این نکته ضروری است که این قراردادها با خرید محض فرق می کنند. در گذشته تنها یک قرارداد خرید وجود داشت که ممکن بود طی آن ساخت داخل نیز انجام شود اما در این پروژه ها باید ساخت داخل در دستور کار باشد تا شرکت ها به دانش فنی و تکنولوژی مربوطه دست پیدا کنند.
در واقع یکی از شروط اصلی ما در این قراردادها این است که شرکت ها بتوانند گواهی نامه های مربوطه را اخذ کنند. به طور مثال در مراسم اخذ گواهی نامه کیفیت که از طرف آقای بیطرف با موسسه استاندارد و انجمن نفت برگزار شد، دو شرکت از شش شرکت حاضر، جزء پروژه های ده گانه بودند که در تجهیزات سر چاهی و تجهیزات درون چاهی فعالیت می کنند. این شرکت ها موفق شدند آیین نامه IPI را اخذ کنند و به راحتی می توانند گواهی نامه API را هم بگیرند اما به دلیل شرایط تحریم و عدم همکاری موسسه API امکان اخذ این گواهی نامه نیست.
در تجهیزات درون چاهی نیز پیشرفتی حدود ۴۹ درصد به ثبت رسیده است و همان طور که مطرح شد یکی از شرکت هایی که با آن ها قرارداد امضا کرده ایم، گواهی نامه IPI خود را گرفت و دو شرکت دیگر نیز در مرحله اخذ هستند.
در پروژه یک، شرکت های مناطق نفت خیز، شرکت نفت مناطق مرکزی، شرکت نفت فلات قاره و اکتشاف به عنوان سفارش دهنده حضور دارند. از آنجا که هر متقاضی قرارداد مختص به خودش را دارد بنابراین تعداد قراردادها زیاد است اما شرایط قراردادها یکسان است و این شرکت ها لازم است تا سلسله مراتبی را از لحاظ بلوغ فناورانه و کسب دانش فنی به دست آورند.

به عقیده شما مهم ترین مزیت تعریف پروژه ها در قراردادهایی از این دست چه خواهد بود؟
*از مهم ترین مزایای این قراردادها این است که به مرور زمان شرکت ها پیشرفت خواهند کرد زیرا ۱۵ درصد تمامی پرداخت هایی که به این شرکت ها می‌شود، بابت رسیدن به نقشه راهی که در ضمیمه قرارداد است، خواهد بود. در واقع قرار نیست این شرکت که ارزیابی اش کرده ایم دو سال بعد هم در این سطح باشد و درجا بزند. باید پله های ترقی را در حد کسب دانش فنی که در نقشه راه مشخص شده طی کند و به آن درجه برسد که شامل کسب R&D، کسب گواهی نامه ها، به روز کردن تکنولوژی و بحث های سخت افزاری می باشد.

شما در پروژه شماره دو به دنبال ساخت پمپ‌های درون چاهی و سرچاهی هستید. ساخت این پمپ‌ها جز، پروژه های هایتک به شمار می آیند. با توجه به این موضوع، پیشرفت کار در این پروژه تا چه میزان است؟
*در پروژه شماره دو که یکی از پروژه های high tech ما است پمپ های سر چاهی یا همان SRP ساخته می شوند. در این زمینه قراردادی فناورانه با دانشگاه شهید چمران اهواز منعقد شده است.
نکته مهم آن است که دانش فنی ساخت پمپ های سر چاهی تا پیش از این در انحصار چندین شرکت معتبر خارجی قرار داشته اما در حال حاضر، توسط کارشناسان با یک تیمی متشکل از بیست نفر از دانشجویان دکترا و استادهای دانشگاه شهید چمران اهواز طراحی و دانش فنی کاملا بومی ایجاد شده و دو نمونه اول آن نیز ساخته شده است.
نمونه اول از اواسط اردیبهشت در حال نصب بر روی چاه برای تست عملیاتی و میدانی است که صد در صد هم جواب خواهد داد زیرا تمام تست های کارگاهی و مورد نیاز را پاس کرده و اگر تست عملیاتی و میدانی آن هم موفق باشد بلافاصله تولید انبوه آن شروع می شود.
ساخت این پمپ، از دستاوردهای خاص پروژه های ده گانه است زیرا با این پمپ های سرچاهی می توانیم چاه هایی را که ظرفیت تولیدشان بسیار پایین آمده و نهایتا ظرفیت صد یا دویست بشکه در روز را دارند به بالای هزار بشکه برسانیم.

ساخت پمپ های درون چاهی در چه مرحله ای قرار دارد؟
*در زمینه پمپ های درون چاهی یا ESP نیز قراردادش منعقد شده اما به دلایل فنی و شانه خالی کردن برند خارجی به عنوان شریک شرکت ایرانی، کار با تاخیر روبرو شد.
برندی خارجی که روز اول قرار بود در این قرارداد با شرکت داخلی همکاری کند، وسط راه کنار رفت. بنابراین لازم بود تا سازنده و شرکت داخلی معادل و مشابه آن شرکت خارجی را پیدا کرده و دستگاه های نظارتی و ارزیابی آن را تایید کنند. هرچند که این امر زمان بر بود اما یک پروسه طولانی طی شد. در حال حاضر۹۵ درصد مشکل برطرف شده و ظرف یکی دو هفته آینده قراردادش به امضا می رسد.
با ساخت پمپ های درون چاهی حفظ استمرار تولید تا حدود زیادی تضمین می شود تا علاوه بر حفظ سطح تولید فعلی،‌بتوانیم با سرمایه گذاری موثر، افزایش تولید نیز داشته باشیم.

تفاوت پمپ های درون چاهی با پمپ های سرچاهی در چیست؟
*پمپ های سر چاهی برای چاهی مورد استفاده قرار می گیرد که عمق چاه هزار متر و یا کمتر باشد اما پمپ های درون چاهی، در چاه های با عمق بیشتر از ۱۵۰۰ متر و چاه های دریایی استفاده می شود مانند چاه های نفت فلات قاره که تمامشان دریایی است.
با نصب این پمپ ها، چاهی که میزان تولیدش پایین آمده با افزایش تولید رو به رو خواهد شد.

در زمینه ساخت مته های حفاری تا کنون چه کارهایی صورت گرفته است؟
*پروژه شماره سه مته های حفاری است که خود دو بخش مته های PVC و مته های صخره ای یا همان Rock Bit را شامل می شود. در این خصوص با چهار شرکت عقد قرارداد بستیم که دو شرکت برای ساخت مته های صخره ای و دو شرکت هم برای ساخت مته های PVC فعالیت خواهند کرد. اکنون نمونه های اولیه همه شرکت ها تولید شده و در مرحله تست های میدانی و عملیاتی هستند.
در مته های صخره ای، ساخت با صد در صد دانش فنی و طراحی ایرانی در حال اجرا است. دو نمونه آن نیز تولید شده که نمونه اول آن در مرحله آماده سازی برای تست میدانی و عملیاتی است که به محض تایید موفق بودن آن، خط تولید انبوه راه اندازی خواهد شد.
در حال حاضر، تکنولوژی ساخت و ماشین آلات آن نصب شده و بلافاصله خط تولید انبوه آن آمادگی تولید را دارا خواهد بود. PVCها را نیز در دو سایز و پنج نمونه تحویل متقاضی داده ایم و منتظر تست های میدانی آن هستیم. این شرکت ها خط تولید انبوه را دارند.
در سال های گذشته نیز فعالیت هایی برای ساخت این مته ها انجام شد و قرار بود ساخت داخل بشود اما در عمل، حدود ۱۷٫۵ درصد ساخت داخلی انجام شده بود. اکنون حداقل با ۲۵ درصد ساخت داخل کار را شروع می کنیم و در نهایت به صد در صد ساخت و طراحی داخل خواهیم رسید.

ساخت این گروه از مته ها علاوه بر بی نیاز کردن کشور به واردات، ‌صرفه اقتصادی نیز خواهد داشت؟
*قیمت برخی از این مته ها در مقایسه با نمونه های خارجی بسیار کمتر است اما در بعضی موارد نیز با نمونه خارجی قیمت برابر دارند. در توجیه آن باید گفت که حتی در صورت برابری قیمت با نمونه خارجی، ۲۵ درصد جلوتر هستیم زیرا با وارد کردن هزینه حمل، هزینه بیمه حمل، هزینه ترخیص و گمرک و انبارداری قیمت کالای وارداتی بالاتر خواهد رفت. دومین نکته این است که حتی اگر این اختلاف قیمت نیز وجود نداشته باشد باز جلو هستیم زیرا اشتغال در کشور ایجاد می شود. اما باید بر این نکته تاکید کنم که هیچگاه کالایی گران تر از نمونه خارجی از سازندگان داخلی خریداری نشده است.
در مقابل تقاضای ما از سازندگان داخلی این است که با سرمایه گذاری درست در این بخش و ایجاد توجیه اقتصادی برای تولید داخلی، بتوانند بازار را با محصول با کیفیت و قیمت رقابتی حفظ کنند. این شرکت ها باید در مناقصه شرکت کنند و با کیفیت و قیمت، بازار را در دست بگیرند.
در گذشته قیمت دلار طوری بود که سازندگان داخلی قدرت رقابت نداشتند اما قیمت جدید دلار به سود سازنده است زیرا در صورت معادل سازی قیمت دلار با ریال، سازنده داخلی همیشه برنده می شود البته این به شرطی است که تاییدیه های لازم اخذ شده باشد.
شاید لوله های مختلف را بتوان پرکاربردترین تجهیزی دانست که در صنعت نفت به کار برده می شود. ایران در سال های اخیر در زمینه ساخت لوله به موفقیت های زیادی رسیده است اما ساخت برخی از لوله ها مانند لوله های مغزی همچنان در کشور امکان پذیر نبود. در این خصوص سال گذشته قراردادی با شرکتی اسپانیایی برای تولید و

انتقال دانش فنی ساخت به ایران، امضا شد. این قرارداد و ساخت لوله های مغزی یا همان CRA در چه مرحله ای قرار دارد؟
*ساخت لوله های مغزی، پروژه شماره پنج ما در بومی سازی ۱۰ گروه کالایی به شمار می رود. این پروژه دو بخش دارد که یکی از آنها، بخش لوله های مغزی CRA است که قرارداد آن خردادماه سال گذشته با ارزشی بیش از ۵۵۶ میلیون یورو منعقد شد.
تکنولوژی ساخت این لوله ها خاص است و کالای استراتژیکی به شمار می رود که در شرایط تحریم برای صنعت نفت و توسعه فازهای پارس جنوبی مشکلات زیادی را ایجاد کرد.
قراردادی که به امضا رسیده قراردادی جوینت ونچری است که بین شرکت اسپانیایی و یک شرکت داخلی خودمان منعقد شده است.
این قرارداد دو بخش دارد. بخش اول آن ساخت ۲۵۰ کیلومتر است که به خاطر نیاز عملیاتی فوری ایران قرار است صد درصد از خارج وارد شده و تحویل داده شود تا طرح های توسعه ای متوقف نشود. در فاز دوم اما ۳۵۰ کیلومتر آن به صورت فاز بندی، ۲۵۰ کیلومتر با ۵۰ درصد ساخت داخل و ۱۰۰ کیلومتر باقی مانده صد درصدش ساخت داخل خواهد بود و تمام تکنولوژی باید به طرف ایرانی منتقل شود.
شرکت اسپانیایی با سرمایه گذاری ۵۰ میلیون یورو در این طرح شریک شده و زمین آن نیز در جزیره کیش اخذ شده است. البته به واسطه مشکلاتی که برای گرفتن زمین در کیش هم داشتیم این امر چهار ماه زمان برد تا زمین اختصاص پیدا کند.
همچنین تمام ماشین آلات این پروژه سفارش گذاری شده و بالغ بر ۵۰ درصد پیش پرداخت ماشین آلات توسط شرکت داخلی و خارجی پرداخت شده است.
سوله ی این طرح نیز سفارش داده شده که به معنای آن است که همزمان با استحکام سازی زمین، سوله آن هم در حال تولید است و ظرف سه ماه آینده و طبق برنامه ریزی انجام شده نصب می شود. این طرح سه ساله است و اولین فاز آن باید ۱۶ ماه بعد از عملیاتی شدن قرارداد به انجام برسد.
اکنون ۴ ماه از عملیاتی شدن قرارداد می گذرد بنابراین اگر مشکلی پیش نیاید باید ۱۲ ماه دیگر فاز اول را افتتاح کرد.
این پروژه مطابق برنامه زمان بندی اش به جلو می رود تا آنجا که در مورد ۲۵۰ کیلومتری که صد در صد خارجی خواهد بود سه ماه از برنامه زمان بندی شده جلو هستیم.
اگرچه طبق قرارداد، قرار بود بعد از باز شدن ال سی، اولین محموله هشت ماه بعد وارد شود، این زمان به شش ماه کاهش پیدا کرد و در نهایت توانستیم پس از ۴ ماه اولین محموله را وارد کنیم و در ادامه طبق قرارداد، هر ماه شرکت اسپانیایی ۲۵ کیلومتر دیگر به ایران می فرستد.
تا کنون نیز ۵۰ کیلومتر تحویل داده شده و ۳۹ کیلومتر دست متقاضی است. همچنین ۱۱ کیلومتر در گمرک و منتظر ترخیص است. ۲۵ کیلومتر سوم هم تولید شده و در روزهای آینده قسمت اول آن از سنگاپور به سمت ایران فرستاده می شود.
با وجود مسائلی که در خصوص برجام پیش آمده اما این شرکت به صراحت اعلام کرد اگر اتحادیه اروپا در برجام بماند قطعا هیچ مشکلی بر ادامه این قرارداد نداریم.
قرارداد بعدی ای که در این زمینه بسته شد، قرارداد Drill Pipe، بین یک شرکت ایرانی با یک شرکت آلمانی است که شامل دو قرارداد بوده که یکی از آن ها در حال انجام است. ارزش این قرارداد حدود ۳۲ میلیارد تومان ریالی و ۱۴ میلیون یورو ارزی می شود. تمام کارهای اولیه آماده است.
شرکت آلمانی خودش Drill Pipe ساز است و قرار است امکاناتی که در آلمان دارد را عینا در ایران نصب کند تا با لایسنس و تایید خودشان در کشور Drill Pipe تولید شود و حتی در آینده برنامه صادرات دارند.
ممکن است در این قرارداد به دلیل رفتار آمریکا در برجام شرکت آلمانی محتاط تر عمل کند. البته این شرکت ها اروپایی هستند و اتحادیه اروپا برای آنها مهم است بنابراین انتظار می رود در قرارداد بمانند و نظر خودشان هم همین است مگر آنکه شرایطی پیش آید که ادامه همکاری را غیر ممکن کند.
قراداد Drill Pipe هم به محض این که ما اسناد ریالی و ارزی و ال سی آن را باز کنیم، اجرایی خواهد شد. برنامه زمان بندی در این قرارداد ۲٫۵ تا ۳ ساله بوده که با توجه به طولانی شدن مراحل مالی طرف آلمانی اعلام کرده که برنامه زمان بندی خود را کمتر می کند و ظرف ۱۸ ماه پروژه را به سرانجام خواهد رساند.

آخرین گروه کالایی که به مرحله امضای قرارداد رسیده است پروژه ساخت ابزارهای اندازه گیری است. در این مورد هم توضیحی می فرمایید؟
*پروژه شماره نه ، پروژه ابزارهای اندازه گیری است که در این زمینه با چهار شرکت، ۱۲ قرارداد بسته شده است.
ساخت این ابزارها، از پروژه های High Tech به شمار می رود و ابزارهای اندازه گیری هستند که اطلاعات مخزن را از درون چاه ها به کارشناسان منتقل می کنند.
کار آغاز شده و منتظریم تا نمونه ها تولید شوند. در حال حاضر نیز برخی نمونه ها آماده شده اند و هماهنگی هایی برای تحویل کالا برای تست های میدانی و عملیاتی در حال انجام است.
البته در این پروژه مانند سایر پروژه ها به تولید انبوه نخواهیم رسید زیرا ابزارهای خاصی هستند. تولز هستند مانند آچار فرانسه که در منزل ممکن است ده سال یک بار نیاز به تعویض داشته باشد، این ابزارها نیز در تناژ محدود مورد استفاده قرار می گیرند.
با وجود این،‌ از آنجا که این پروژه ها هایتک هستند و کارهای اطلاعاتی بسیار مهمی را در چاه های نفتی برای ما انجام می دهند، ساخت آنها در دستور کار قرار دارد.

سایر گروه های کالایی در چه وضعیتی قرار دارند؟
*پروژه شماره ۸ ، تحت عنوان فولادهای آلیاژی و کراژونیک در دستور کار است. البته در صنعت نفت، فولاد خریداری نمی شوداما قطعه های فولادی مورد نیاز باید آلیاژ خاصی را داشته باشند. بنابراین زمینه تولید ان آلیاژها را برای فولادسازان مهیا کردیم.
از همین رو ۵۱ قراردادی که بسته شده باید فولاد مورد نیاز خود را از فولادسازان داخلی تهیه کنند. بنابراین می توان گفت عملا این پروژه در دل بقیه پروژه ها اجرا شده است. مثال آن هم ساخت لوله های CRA است که باید مواد اولیه آن در داخل کشور تولید شود که این امر مهیا شده و در داخل کشور صورت می پذیرد.
پروژه شماره چهار، ساخت الکترو موتورهای ضد انفجار دور متغیر است و پروژه شماره شش، کنترل وَلوها و شیرهای ایمنی است.
پروژه شماره هفت، تجهیزات دَوار است. علت این که تا کنون قراردادی برای این گروه کالا منعقد نشده این است که به دنبال تجمیع کالاها به منظور توجیه پذیر کردن آن هستیم تا سرمایه گذاری مناسب انجام شود.
البته در این پروژه، بخش توربین هایش را به جلو می بریم و اگر بتوانیم نهایی کنیم، امسال مناقصه توربین ها را در دو بخش۱۰ تا ۱۶ مگاواتی و ۳ تا ۵ مگاواتی برگزار کنیم و امیدواریم ظرف شش ماه تقاضا ها را از متقاضی ها بگیریم و مناقصه آن را انجام دهیم که این پروژه هم از لحاظ مبلغی، قرارداد بزرگی خواهد بود و برای کشور نیز اهمیت فراوانی دارد.
آخرین پروژه نیز، پروژه شماره ده یا همان پیگ هوشمند است. یک بار مناقصه آن را برگزار کردیم اما به دلیل این که هیچ کدام از شرکت ها نتوانستند از ارزیابی فناورانه عبور کنند، مناقصه باطل شد. البته پیگ هوشمند را شرکت ملی نفت نیاز ندارد و در شرکت ملی گاز و پالایش و پخش، قسمت های انتقال گاز، شرکت انتقال گاز و خطوط لوله مخابرات به کار گرفته می شود. این پیگ باید در لوله ها رانده شود و اطلاعات آن را بگیرند. ما پیگ هوشمند را نمی خریم بلکه خدمات پیگ را برای مناقصه می دهیم.
شرط این خدمات این است که پیگ مورد نیاز با فناوری و تکنولوژی ایجاد شده در ایران،‌در داخل کشور ساخته شود.
مشکل اصلی این بود که این گروه کالا در تخصص ما نبود و از لحاظ مالی به مشکل خوردیم. بنابراین مصوب شد تا این مناقصات را خود شرکت ملی گاز و خطوط لوله بر عهده بگیرند اما در قالب ۱۰ گروه کالایی و زیر نظر همین کار گروه کارهایشان را انجام دهند.

در بین ۱۰ گروه کالایی کدام یک از گروه ها بیشترین پیشرفت را در زمینه ساخت داشته اند؟
*در میان این پروژه، ساخت تجهیزات سر چاهی و درون چاهی در راس همه قرار دارند و بعد از آن پروژه ساخت لوله های مغزی( CRA ) است.

انتقال تکنولوژی، در داخلی سازی این گروه های کالایی چه ساز و کاری خواهد داشت؟
تکنولوژی را به چند صورت می توان تعریف کرد که شامل ماشین آلات و سیستم های سخت افزاری و همچنین انسان هایی که آن جا مشغول هستند می شود. بنابراین ممکن است در برخی موارد نیازی به حضور خارجی ها نداشته باشیم و حتی ماشین آلات نیز در کشور وجود داشته باشد.
از همین رو، اگرشرکتی ثابت کند که دانش فنی را دارد اجباری برای حضور یک شریک خارجی وجود نخواهد داشت.
در نتیجه در بعضی از قراردادهایمان هیچ الزامی به جوینت خارجی نیست زیرا ثابت شده که دانش فنی وجود دارد. البته این ارزیابی قدم به قدم ارزیابی می شود تا شرکت های ایرانی به استانداردهای مد نظر و بلوغ فناورانه برسند.

اگر شرکتی که برای ساخت هر کدام از این تجهیزات قرارداد امضا کند اما در نهایت نتواند کالای مورد نیاز را تولید کند، چه ضمانتی وجود خواهد داشت؟ زیرا این فرصت را از سایر شرکت ها گرفته است؟
*تمام این ها در نقشه ی راه که از روز اول برای آن ها ترسیم شده و این نقشه راه پیوست قرارداد است و ۱۵ درصد هم بابت رسیدن به آن نقشه راه داریم از سازنده ها کم می کنیم و وقتی برسند، به آنها پرداخت می کنیم. ممکن است من به جنسم نرسم و آن شرکت هم به آن دانش فنی نرسد. ۱۵ درصد ضرر کرده. زیرا این فرصت را از یک شرکت دیگر گرفته است و ممکن بود یک شرکت دیگر به این دانش فنی برسد.

آیا در صورت ساخت این تجهیزات از سوی شرکت های ایرانی،‌ تضمینی برای خرید آن از سوی شرکت ملی نفت وجود دارد و یا اینکه خود شرکت ها باید به دنبال بازار فروش محصولات خود باشند؟
*در این خصوص بسته ای حمایتی از سوی وزارت نفت و شرکت ملی نفت به این شرکت ها داده است اما قرار نیست این حمایت ها به صورت مادام العمر باشد زیرا سیاست شرکت ملی نفت از امسال عوض شده است. این شرکت از این به بعد هیچ خریدی از سازنده ها نخواهد داشت و تنها برای تعمیر و نگهداشت خریدهایی انجام خواهد شد.
در این راه، تمام طرح ها و پروژه ها در قالب یک طرح سرمایه گذاری به شرکت های EPC، E&P داده می شود و تمام سرمایه گذاری را آن ها انجام می دهند و خرید کالایشان هم با خودشان است.
مهم ترین کمکی که به سازندگان داخلی انجام می شود این است که کالایی که صد در صد ساخت داخل شده را ممنوع الخرید از خارج می کنیم و در لیستی که به پیمانکارهایمان می دهیم اعلام می شود که این کالاها را حتما باید از داخل تهیه شود.
در واقع به دنبال آن هستیم تا این پیام را برسانیم که سازنده ها دیگر منتظر نباشند تا شرکت ملی نفت از آن ها خرید کند بلکه باید با شرکت های E&P و EPC صحبت کنند، تفاهم نامه بنویسند، گواهینامه ها را بگیرند و خیال دو طرف راحت شود که کالای با کیفیتی را معامله می کنند.

و به عنوان سوال آخر، قرار بود که ۱۷ گروه کالایی جدید در فاز دوم داخلی سازی تجهیزات صنعت نفت معرفی شود. این طرح در چه مرحله ای قرار دارد؟
در این زمینه عدد ۱۷، عدد درستی نیست. به طور مثال شرکتی ۱۷ گروه کالا را برای ساخت به وزیر اعلام کرده و شرکت دیگری ۲۱ گروه را اعلام می کند که بر اساس اعلام هر شرکتی این عدد می تواند متفاوت باشد. اما با توجه به شرایط اقتصادی جدید و اینکه شرکت ملی نفت دیگر امکان خرید ندارد همچنان سه پروژه از ۱۰ گروه کالایی اول به دلیل عدم تجمیع بر زمین مانده اند.
بنابراین اگر تعداد دیگری گروه کالایی از سوی وزیر نفت انتخاب شود با توجه به شرایط اقتصادی نمی توانیم تعهدی را ایجاد کنیم.
با این حال، در این زمینه وزیر نفت باید نظر خود را اعلام کند تا بتوانیم بر روی آن کار کنیم.
البته با وجود این شرایط، به شرکت ها اطلاع رسانی کردیم تا با توجه به پروژه های موجود در صنعت نفت، هر شرکتی که در این حوزه ها توانمند است این موضوع را اعلام کرده و طرحش را ارائه کند تا هر زمان که مقام عالی وزارت اعلام نیاز کرد لیست کاملی از درخواست کنندگان و سرمایه گذاران آماده باشد و در واقع آمادگی را از هم اکنون ایجاد کنیم.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *