دانش فنی یا انتقال تکنولوژی؟
مرداد ۲۸, ۱۳۹۷
بومی سازی Completion گام به گام اما مطمئن
مرداد ۲۸, ۱۳۹۷

۱۷سال انتظار برای WELLHEAD ایرانی

اولین گواهی کیفیت محصول (IPICB) در بین سازندگان داخلی تجهیزات سرچاهی (Wellhead) برای شرکت فناوری تجهیزات سرچاهی(Wetco) صادر شد. شرکتی که برای دستیابی به دانش فنی ساخت این تجهیزات روش انتقال تکنولوژی را در پیش گرفت و زیرساخت های کارش را با مشارکت خارجی های معتبر این حوزه به انجام رساند. مهندس امیر جواهردشتی معاون اجرایی این شرکت در گفتگو با چشم انداز نفت، ۱۷ سال سابقه شرکت Wetco در زمینه ساخت تجهیزات سرچاهی و دستیابی به دانش فنی روز که منجر به دریافت این گواهینامه شده را تشریح کرد.

شرکت وتکو از چه سالی شروع به ساخت تجهیزات سرچاهی کرد؟
این مجموعه از سال ۱۳۸۰ با مشارکت شرکت ABB اقدام به تولید تجهیزات سرچاهی کرد. نحوه همکاری هم به این صورت بود که نقشه های فنی از طرف شریک خارجی داده می شد و اینجا فقط مونتاژ تجهیزات انجام می‌شد و آنها بر تمامی مراحل تست و مونتاژ نظارت می کردند. تا دوسال این همکاری ادامه داشت و بعد از آن بدلیل واگذاری بخش نفت وگاز شرکت ABB این مشارکت با شرکت VETCO GRAY که از برندهای معتبر دنیا در حوزه ساخت وسایل سرچاهی بود ادامه پیدا کرد. با استفاده از تجربیات همکاری با ABB این بار فقط به مونتاژ بسنده نکردیم و ماشین کاری Body تجهیزات را هم خودمان بر عهده گرفتیم. برنامه ریزی این شرکت، تولید دانش فنی بود که مجبور بودیم گام به گام این کار را انجام بدهیم. با توجه به شرایط بین المللی، شرکت Vetco Gray هم از سال ۱۳۸۶ همکاری اش را با ما قطع کرد و این بار با توجه به تصمیم مدیریتی که گرفته شد بناشد با یک برند داخلی اقدام به تولید تجهیزات کنیم. برندWetco که شباهت اسمی زیادی به آخرین شریک خارجی مادارد از سال ۱۳۸۶ برای تولیدات کارخانه ما انتخاب شد. اوایل کار سخت بود با اینکه بخش زیادی از کار ساخت توسط خودمان با حضور شریک خارجی انجام می شد ولی اینکه از صفر تا صد طراحی تا تست را خودمان بخواهیم انجام دهیم تجربه جدیدی بود. نکته این بود که خارجی‌ها بعضی ظرافت‌های طراحی و ساخت بخصوص دربخش Sealing و قسمت‌های داخلی Valve را کمتر در اختیار ما گذاشته بودند. با این وجود این نکات ظریف، با کارهای مطالعاتی و البته سابقه ساخت قبلی، کم کم توسط مهندسین ایرانی اصول طراحی این بخش ها رمزگشایی شد و توانستیم در زمینه ساخت به خودمان اعتماد کنیم. چاره‌ای هم نبود وقتی خارجی‌ها حاضر نبودند کار کنند و حتی جنس بفروشند مجبور بودیم هرچه را که یاد گرفته بودیم بکار بگیریم تا کالای قابل اعتماد برای شرکت‌های تولیدی و استفاده کننده تحویل بدهیم. سختی کار اینجا بود که اکثر تجهیزاتی که تا آن سال‌ها استفاده شده بود همگی خارجی بود و مونوگرام API داشت و ما می‌خواستیم مثلا تاج سرچاهی تولید داخل بدون هیچ گواهی کیفیت را به‌جای تجهیزات خارجی نصب کنیم. آن‌هم با ریسک‌ها و هزینه های زیادی که در صنعت نفت وجود دارد.
با این وجود با صبر وتحملی که استفاده کنندگان تجهیزات بخصوص در شرکت های بهره بردار به خرج دادند واعتمادی که به توانمندی داخلی داشتند، توانستیم آن شرایط سخت را بگذرانیم و با دستیبای به تکنولوژی های خاص برای طراحی Metal Seal ,Elastomer Seal خیال مصرف کنندگان داخلی را برای استفاده از شیرآلات سرچاهی ساخت داخل راحت کنیم. البته این پروسه از زمان قطع همکاری Vetco Gray در سال ۸۶ تا سال ۹۰ طول کشید.

اولین تجهیز ساخته شده با یرند Wetco در کدام چاه استفاده شد؟
در سال ۸۶ خریدهای نفت از طریق شرکت کالای نفت تهران انجام می‌شد که سفارش هایی که به ما داده شد برای مناطق نفت خیز جنوب و نفت مرکزی بود. سال ۸۷ برای فازهای ۹و۱۰ پارس جنوبی از سازندگان داخلی خواسته شد که با تشکیل یک کنسرسیوم تجهیزات سرچاهی مورد نیاز این دوفاز را تامین کنند که این کنسرسیوم متشکل از ابزار برقی، ماشین سازی اراک، حدید و Wetco بود.

ساخت چه بخشی از وسایل سرچاهی به شما سپرده شده بود؟
ساخت بخش Wellhead تا Tubing Hanger یعنی Head Housing,Head Spool, Hanger با شرکت Wetco بود که جمعا ۵۰ مجموعه تحویل پروژه شد.

از چه متریالی در ساخت این اقلام استفاده شد؟
متریال کلاس استفاده شده DD , EE و برای Hanger ,Tubing Head Spool متریال کلاس HH بود که جنس خاص مورد استفاده برای سیال گاز ترش است.

چه تعداد از این تجهیزات تاکنون نصب شده است؟
در فاز ۹و۱۰حدود ۱۲ مجموعه از این تجهیزات نصب و راه اندازی شد و بقیه برای فاز ۱۴ اختصاص پیدا کرد که از سال گذشته در چاه‌های این فاز در حال نصب است.

کدام یک از قراردادهای شما نقش مهمی در توسعه تکنولوژی و ایجاد تنوع در تولیدات شما داشت؟
شرکت فلات قاره در سال ۸۸ دو مناقصه برای تجهیزات سرچاهی با فشار ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ پام برگزار کرد تا سازندهگان داخلی را ارزیابی کند. تجهیزات این دو مناقصه دو تایی توسط Wetco و فکر کنم ماشین‌سازی اراک ساخته شد و بلافاصله هم در چاه‌های مناطق خارگ و بهرگان نصب شد. این چهار مجموعه نقطه آغاز کار فلات قاره با داخلی‌‌ها بود که با اعتماد ایجاد شده، در مناقصه‌ای که برای تامین ۱۳۵ مجموعه Wellhead در این شرکت برگزار شد فقط به سازندگان داخلی اجازه حضور داده شد و این یک حرکت بسیار خوب در جهت حمایت از سازندگان داخلی بود که برای اولین در صنعت نفت و در شرکت فلات قاره انجام شد. در رقابت میان داخلی ها شرکت Wetco برای ساخت ۹۰ مجموعه برنده شد و بقیه ۴۵ مجموعه هم به یکی دیگر از سازندگان داخلی واگذار شد. این قرارداد چند دستاورد خوب برای شرکت ما داشت. اول اینکه با مجموعه‌های متنوعی از تجهیزات سرچاهی سروکار داشتیم که تاقبل از این کار نکرده بودیم. مثلا تجهیزات مخصوص چاه‌های مجهز به پمپ‌‌های درون چاهی(ESP) و یا تجهیزات یکپارچه سرچاهی (Unitised wellhead).
فشار کاری این سفارشات از ۳۰۰۰ پام تا ۱۰۰۰۰پام را در بر می‌گرفت و نکته مهمتر اینکه بر خلاف سفارشات قبلی از سازندگان، مجموعه کامل تجهیزات سرچاهی خواسته شده بود. همه این فاکتورها باعث شد که این قراداد شرکت Wetco را وارد فاز جدیدی از فعالیت خود بکند.

چه بخشی از تجهیزات در قالب این قرارداد تحویل شده است؟
در شروع قرارداد بدلیل تنوع محصولات و تا نزدیک شدن بیان و درک فنی متقابل ما و فلات قاره مشکلاتی در روند پیشرفت وجود داشت ولی کم کم مسائل حل شد و توانستیم مطابق با خواسته تیم فنی این شرکت تجهیزات را تحویل بدهیم و در این افتخار که از سال ۹۲ تا کنون تمام تجهیزات سرچاهی شرکت نفت فلات قاره از تجهیزات داخلی نصب شده است، سهیم باشیم.

تمام اقلام تحویل شده در قالب این پروژه ها فاقد گواهی استاندارد بود؟
شرکت Wetco بدلیل مشارکت با شرکت های معتبر خارجی از ابتدای ورود به ساخت تجهیزات سرچاهی مجبور بود که تجهیزات تست را مطابق با استاندارد API 6A داشته باشد حتی زمانی که در مشارکت با ABB فقط بخش مونتاژ در ایران انجام می شد. ولی بدلیل محدودیت ها، امکان گرفتن مونوگرام مربوطه را نداشت با این وجود به این تطابق فنی اکتفا نکرد و در سال ۹۰ از طریق شرکت G.L گواهینامه (M.C.C(Manufacture,s Capability را گرفت که گواهی می کرد محصولات این شرکت با اصول استاندارد API 6A تطابق دارد. این گواهینامه برای اقلام زیر صادر شده بود: Composite block chrismas Tree 7 1/16” ۵K,10K
Gate valve 2 1/16”, ۷-۱/۱۶” ۵K,10K
Tree Cap 7-1/16” ۵K,10K
Casing Hanger 13-5/8”*۱۰-۳/۴”
Tubing Hanger 10-3/4”*۷”
Swept Bend 3” * ۷-۱/۱۶” ۵K
Lower Block Master Double Gate Valve 7-1/16” ۵K,10K
Lower Block Master Single Gate Valve 7-1/16” ۵K,10K
Wellhead Equipments Includings:
Casing Head Housing 20-3/4” ۳K
Casing Head Spool 11” * ۱۱” ۱۰K
Tubing Head Spool 11” * ۱۱” ۱۰K

پروژه اقلام دهگانه وزارت نفت چه نقشی در ارتقاء بخش فناوری شما داشت؟
در این پروژه ها چون بخش تجهیزات سرچاهی از بقیه اقلام جلوتر بود طبیعی است که بخشی از سفارشات عینا تکرار سفارشات قبلی بود. ولی در چند بخش نیاز به فناوری جدید داشت که مستلزم این بود که خودمان را برای تامین آن مجهزتر کنیم. در این پروژه ما موظف به ساخت تجهیزات با فشار کاری ۱۵۰۰۰ پام شدیم که تا قبل از این نساخته بودیم. در یک سفارش متریال Inconel 718 مورد درخواست بود که بازهم برای ما موضوع جدیدی بود که حتما هم باید مواد اولیه اش را از داخل تامین می کردیم و مهم‌تر از این‌ها ارائه گواهی برای رزوه Tubing Hanger بود که ما موفق شدیم برای رزوه New Vam از شرکتG.L گواهینامه بگیریم. همه این‌ها در جهت ارتقاء فناوری و بهبود کیفیت محصولات ما بود که در پروژه اقلام دهگانه حاصل شد. و شاید مهمترین دستاورد این پروژه این بود که تجهیزات سرچاهی در لیست اقلامی قرار گرفت که واردات آنها ممنوع شده است.
به یمن همین اعتماد بخش دولتی است که شرکت ما از ۵۰ نفر بخش فنی وعملیاتی به ۱۰۰ نفر افزایش ظرفیت داده است. تعداد ماشین آلات دوبرابر شده، با اضافه شدن دستگاه Cladding توان فنی ما قابل رقابت با سازندگان خارجی شده است. الآن قابلیت پوشش دهی Seat , Gate در شرکت ما ایجاد شده است. دستگاه Lapping و سنگ زنی داریم و تیم نصب ما تماما عملیات نصب وراه اندازی تجهیزات را انجام می دهد که دستاورد بزرگی برای صنعت نفت کشور است.

Wetco اولین شرکت سازنده تجهیزات سرچاهی است که گواهینامه کیفیت محصول (IPICB) برایش صادر شده است؟ این گواهی چه کمکی به توسعه بازار شما خواهد کرد؟
این گواهینامه کیفی که در ادامه پروژه اقلام دهگانه و با حمایت وزارت نفت توسط انجمن نفت صادر شده، کمترین مزیتش این است که حجت را برای معدود مجموعه هایی که هنوز هم بدنبال مونوگرام API بودند تمام کرده است. وقتی خود وزارت نفت می‌گوید بر اساس سازو کاری که منطبق بر استانداردهای بین المللی است، سازندگان داخلی Audit می شوند و برای محصولاتشان گواهی کیفیت صار می شود، دیگر بهانه ای برای استفاده از تجهیزات سرچاهی خارجی وجود ندارد. هرچند که شرکت های بهره بردار چند سالی است فقط از محصولات داخلی استفاده می کنند ولی هنوز در برخی پروژه ها با وجود اینکه مشخصات فنی تجهیزات سرچاهی مورد نیاز ، دقیقا با تولیدات داخلی‌ها منطبق است ولی طی دو سه سال گذشته تعداد زیادی از این تجهیزات از چینی ها خریداری و روی چاههای نفت نصب شده است . که امیدواریم با این گواهینامه که صادر شده است در پروژه‌‌ها هم ممنوعیت استفاده از تجهیزات سرچاهی خارجی رعایت شود.

گواهینامه صادر شده، Gate Valve را از Wellhead جدا کرده است. علت این تفکیک چیست؟
این گواهینامه برای سه بخش که تجهیزات سرچاهی را در بر می گیرد صادر شده است. Wellhead در برگیرنده اقلام سرچاهی تا Tubing Hanger است. X-mass Tree که شیرآلات سرچاهی را شامل می شود و Gate Valve که در برگیرنده تمام شیرها است و استدلال تیم ارزیابی این بود که چون تنوع Valve زیاد است بهتر است که به صورت یک آیتم جدا از تجهیزات سرچاهی دیده شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *