آیا گره کور سازندگان ایرانی باز می شود؟

اولین گواهینامه IPICB برای معتبرترین انتقال تکنولوژی در کشور
مرداد ۲۹, ۱۳۹۷
کمیته های مرجع تخصصی استاندارد سازی زیر ساختی برای NIPS, IPICB
مرداد ۳۰, ۱۳۹۷

آیا گره کور سازندگان ایرانی باز می شود؟

پمپ های فرآیندی چند مرحله ای در ایران بومی سازی شد

استاندارد ایرانی صنعت نفت؛
از رویا تا واقعیت

در سال های گذشته ایران همواره با تحریم های جدی در صنعت نفت و گاز مواجه بوده است. این تحریم ها علاوه بر ایجاد موانعی در فروش نفت و دستیابی به عواید ارزی آن، برای سازندگان داخلی و شرکت های ایرانی فعال در این زمینه نیز مشکلاتی پیش آورده تا ایران با سابقه ای ۱۱۰ ساله در این صنعت، ‌نتواند آن گونه که باید و شاید در عرصه بین المللی فعالیت کند و حتی در داخل کشور نیز شرکت‌ها و سازندگان ایرانی با مشکلاتی مواجه شوند.
یکی از اصلی ترین مشکلاتی که شرکت های ایرانی با آن دست به گریبانند،‌ محدودیت‌هایی است که برای اخذ استانداردهای بین المللی دارند. اهمیت استانداردهای بین‌المللی API تا آنجاست که اگر یک شرکت بخواهد در کلاس جهانی فعالیت کند باید این استانداردها را داشته باشد.
همان گونه که مطرح شد، به دلیل تحریم های آمریکا،‌ شرکت های ایرانی نمی توانند استاندارد بین المللی API را در صنعت نفت کسب کنند. برای جبران این موضوع طرحی در وزارت نفت و انجمن نفت ایران مطرح شد تا به واسطه آن گواهی کیفیت IPI به شرکت های ایرانی داده شود و این گواهی نامه جایگزین استاندارد API باشد.
با این حال اگرچه این گواهی کیفیت توسط چند شرکت ایرانی مانند شرکت پمپ و توربین پتکو،‌ شرکت نوید سهند (گروه پمپیران)، شرکت مپنا و … اخذ شده است اما در عمل نتوانسته مشکلات سازندگان ایرانی را به طور کامل رفع کند.
این شرکت ها همچنان برای کار با شرکت های خارجی حاضر در ایران و همچنین صادرات تجهیزات خود با موانع جدی روبرو هستند.
رضا خیامیان، رئیس انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت نیز نبود استانداردهای جهانی را حلقه مفقوده سازندگان داخلی می داند و عقیده دارد که ایران توان صادرات انواع تجهیزات در این صنعت را داراست اما به دلیل نداشتن استانداردهای لازم در این زمینه نمی تواند ورود کند.
در این خصوص با وی گفتگویی انجام داده ایم که در ادامه می خوانید.

آقای خیامیان! به عنوان سوال نخست، آیا استانداردی که انجمن نفت برای تجهیزات این صنعت در نظر گرفته می تواند به سازندگان داخلی در این زمینه کمک کند؟
در ابتدا ذکر این نکته بسیار مهم است که IPI استاندارد ایرانی نیست بلکه نوعی گواهی کیفیت به شمار می رود
از همین رو، برای کمک به سازندگان و شرکت های ایرانی، در رابطه با استانداردها مقرر شده است تا بر روی کالاهای مختلف،‌ با بررسی استانداردهای مختلف مورد نیاز، گواهی کیفیت صادر شود که در این زمینه انجمن نفت ایران متولی آن به شمار می رود.
تا کنون نیز چند شرکت ایرانی موفق به کسب این گواهی نامه شده اند و وزارت نفت هم این گواهی را قبول دارد.

هدف اصلی از اهدای این گواهی کیفیت به شرکت ها
و سازندگان ایرانی چیست؟
در واقع در این گواهینامه تلاش می شود تا معادلی ایرانی به جای استانداردهای بین المللی ایجاد شود.
بنابراین هدف این است که شرکت های خارجی این نکته را بپذیرند تا این گواهی کیفیت برای شرکت های ایرانی معادل استاندارد API باشد زیرا سازندگان ایرانی صنعت نفت، به دلیل وجود تحریم ها امکان اخذ استاندارد API را ندارند.
البته هنوز هیچ شرکت خارجی این گواهی کیفیت را نپذیرفته و رسمی نشده است.

به نظر شما چرا هنوز شرکت های خارجی گواهی کیفیت ایرانی را نپذیرفته اند؟
مشکل اصلی این است که شرکت های خارجی فعال در این صنعت هرکدام وندورلیست مشخص خودشان را دارند که برای ورود به آن وندور لیست، داشتن استاندارد API الزامی است.
به طور مثال زمانی که توتال برای توسعه فاز ۱۱ وارد ایران شد، شرایط سختی را برای وارد کردن نام شرکت های ایرانی در وندورلیست خود داشت.

شرایط شرکت های خارجی برای پذیرش شرکت های ایرانی در وندورلیستشان چیست؟ چرا ایرانی ها بعد از سابقه طولانی که در صنعت نفت دارند همچنان در فعالیت های بین المللی نمی توانند حضور موثری داشته باشند؟ آیا مشکلات فنی در ساخت نجهیزات وجود دارد؟
در واقع شرکت های خارجی شرایط سازندگان را به طور کامل مورد ارزیابی قرار می دهند و تنها به بعد فنی ساخت تجهیزات توجه ندارند.
این شرکت ها علاوه بر بررسی جنبه های فنی، مسائل مالی، ‌مقرراتی،‌ مشکلات مربوط به تحریم،‌ قوانین پولشویی و .. را نیز مورد توجه خود دارند و شرکت هایی که بتوانند در تمام این فاکتورها نمره قبولی بگیرند وارد لیست شرکت های خارجی می شوند.
در ایران معمولا در تمام این زمینه ها کامل نیستیم‌. البته در انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت در تلاشیم تا با برگزاری کارگروه هایی با حضور متخصصان خارجی،‌ بتوانیم شرکت های ایرانی را با شرایط کار شرکت های خارجی، هر چه بیشتر آشنا کنیم.

در بعد داخلی وضعیت چگونه است؟ آیا داشتن این گواهی نامه امکان فعالیت شرکت ها را آسان تر می‌کند؟
در پروژه هایی که پیمانکار ایرانی دارند، اگر شرکت ها در وندورلیست اعلام شده از سوی وزارت نفت باشند با همین گواهی کیفیت می توانند فعالیت کنند اما برای کار با شرکت های خارجی مشکلات زیادی وجود دارد.
اکنون شرکت های ایرانی استاندارد مشخصی ندارند که جنبه بین المللی داشته باشد.

شرکت های ایرانی برای ارتقا کیفیت کالاهای خود باید نگاه صادرات محور داشته باشند. این گواهینامه می تواند برای حمایت از صادرات سازندگان داخلی قدمی بردارد؟
وزارت نفت در تلاش است تا با رایزنی های خود بتواند نظر کشورهای همسایه را برای قبول کردن وندور لیست ایران بدون در نظر گرفت استاندارد API جلب کند. به طور مثال در این خصوص با عراق مذاکراتی صورت گرفته است و شرکت های عراقی پذیرفته اند تا از شرکت‌های ایرانی تجهیزات مورد نیاز خود را خریداری نمایند.
اما مشکل اصلی در این بین آن است که بیشتر طرح ها در عراق، طرح های توسعه ای است که توسط شرکت‌های بین المللی انجام می شود و برای کار کردن با آنها همان مشکلات داخل کشور وجود دارد.
با این حال در پروژه هایی که شرکت های عراقی بر روی آن ها فعالیت می کنند ایرانیان فضای کار مناسبی را دارا هستند.

به عقیده شما کوتاه ترین مسیر برای بین المللی شدن سازندگان ایرانی چیست؟
بهترین روشی که ایرانیان می توانند برای کار با شرکت های بین المللی انجام دهند این است که با شرکت های عراقی جوینت شوند و با تاسیس شرکت های مشترک و تکیه بر دانش و اطلاعات خود،‌ از طریق این شرکت درخواست اخذ API را داشته باشند.
ایران در زمینه صادرات کالا و تجهیزات مزیت های بسیار خوبی دارد و بهترین بازار برای ایران علاوه بر عراق، کشورهای همسایه مانند ترکمنستان و آذربایجان است.
با این حال و با وجود آنکه هزینه تمام شده ساخت و خرید تجهیزات برای کشورهای همسایه از ایران به مراتب کمتر از نمونه های دیگر است اما به دلیل تحریم و نبود استاندارد بین المللی جای کار برای سازندگان ایرانی وجود ندارد.
شرکت ها و سازندگان ایرانی برای دریافت این استانداردها باید فعالیت زیادی انجام دهند در گام اول این شرکت ها باید بتوانند کارهای بین المللی بر عهده گیرند.
اگرچه در سال های اخیر شرکت های خوبی وارد این عرصه شده اند اما باید تلاش شود تا بر تعداد این شرکت ها افزوده شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *