بومی سازی چرخ چاه های هوشمند چاه پیمایی

اولین تلمبه میله ای مکشی کامـلا ایـرانی نصب و راه انـدازی شد
آذر ۲۲, ۱۳۹۷
تاریخ نفت
دی ۸, ۱۳۹۷

بومی سازی چرخ چاه های هوشمند چاه پیمایی

ایران هجدهمین قدرت اقتصادی برتردر دنیا است. این مطلب را بانک جهانی در آخرین گزارش خود در ارزیابی تولید ناخالص ملی در اقتصاد کشورهای مختلف اعلام نموده است. اما این بدان معنا نیست که کشورما از یک اقتصاد روان وپویا برخوردار است. اقتصاد پویا وفضای تجارت سالم و کارآمد به عوامل مختلفی بستگی دارد. ایجاد فضای کسب و کار سالم، رفاه اجتماعی در همه زمینه ها، اشتغال ورفع بیکاری، … حداقل اثرات یک اقتصاد سالم وپویا را به نمایش می گذارد. عوامل تاثیرگذار در ایجاد یک اقتصاد شکوفا ومنطقی بسیار زیاد است که همگان با سرفصل های آن بطور ضمنی آشنایی دارند. افزایش اقتدار بانک مرکزی در سیاست های پولی وارزی، اختصاص و تزریق منابع مالی بانک ها به سمت تولید واقعی، اصلاح سیستم‌ها و تقویت و کارآمد نمودن نظام مالیاتی، مبارزه جدی با مفاسد اقتصادی وپولشوئی؛کمک وایجاد زمینه های فعالیت بیشتر شرکت های دانش بنیان و استارت آپها، کاهش سود سپرده ها وتسهیلات بانکی، کنترل منطقی نقدینگی، فاصله گرفتن ازوابستگی به درآمدهای نفتی وگازی، توقف وپرهیز از خام فروشی، استفاده از پتانسیل های بالقوه مثل صنعت گردشگری و… مواردی است که در گفتگوها وبحث های بین اقتصاددانان همواره مطرح می‌گردد. شکی نیست که برای رسیدن به خواستگاهی که مطلوب همه جامعه ایرانی است یک اراده قوی وعظم ملی باید شکل بگیرد. از طرفی هم می دانیم که اقتصاد چیزی جز برنامه ریزی وتلاش برای رفع نیازهای گوناگون جامعه بشری نیست. وظیفه دولت ها بطورمستقیم ایجاد شغل نیست بلکه ایجاد زیرساخت وزمینه های مناسب برای تحقق فضای کسب وکار وتجارت سالم است وخود مردم وسرمایه گذاران بخش خصوصی وظیفه دارند برای خود ودیگران به فراخور توان وتخصص وتحصیلاتشان کار وشغل ایجاد نمایند. به طور مثال اگر با درنظر گرفتن نیاز مردم وبخصوص جوانان به مسکن ، صنعت ساختمان با یک حرکت مستمر ومنطقی شروع به فعالیت کند حداقل ۳۰۰ نوع شغل با اشتغال زایی بسیار وسیع در کشور ایجاد می گردد. که می تواند بسیاری از مشکلات فعلی را برای همیشه حل نماید. یکی دیگر از پتانسیل های موجود در کشور ما که می تواند به موتور محرکه صنعت وپیشرفت در بسیاری از زمینه هاتبدیل گشته وایجاد شغل وگردش مالی بسیار زیادی بنماید، صنعت نفت است. البته استفاده از ظرفیت های این پتانسیل مولد، آغاز شده اما در ابتدای راه است و هنوزجای کار بسیار دارد. باید همه ما این آرزو وتفکر را که می گوید خام فروشی ممنوع، واردات کالاهای دارای مشابه ممنوع، بطور مداوم در ذهن خود مرور کنیم واقتصاد مقاومتی را که به معنی مقاوم سازی اقتصاد ملی در برابر تهدیدات منفی داخلی وخارجی است همواره به عنوان نقشه راه وچراغ روشن پیش رو دنبال کنیم.

بومی سازی واقعی و گامی بلند رو به جلو
با همه کم وکاستی ها ومشکلات موجود، یک افتخار بزرگ در کارنامه صنعت نفت وگاز ایران با غرور وسربلندی خودنمایی می کند که نتیجه همت وتلاش ۴۰ ساله کارگران، متخصصان، صنعتگران ودولت مردان این سرزمین بوده است. در بین کشورهای تولید کننده نفت وگاز ایران پایین ترین سطح وابستگی را در همه ابعاد، چه صنایع بالادستی وچه پایین دستی در زمینه اکتشاف ، حفاری، ساخت سکوهای دریایی، ساخت تاسیسات فرآورش، ترمینال های بارگیری، ایجاد پالایشگاه ها و پتروشیمی و. . . به کشورهای صنعتی وقدرت های استعماری را دارد.

تحریم ها از یک سو وتغییرات نرخ ارز از سوی دیگرباعث شد که مدیران صنعت نفت بتدریج نگاه خود را از خارج از مرزها به سمت داخل عوض کنند. با اینکه بسیاری از مدیران وبخصوص کارشناسان به دلایل نا معلوم وشاید عدم اعتقاد به خود باوری وعدم شناخت کافی از دانش وتوان جوانان ودانشمندان ایرانی پس از گذشت سالیان دراز وقرارگرفتن صنایع داخلی در مسیر رشد وتوسعه هنوز هم گاهی با این رویکرد مخالفت می کنند اما اعتقاد اکثر روشنفکران در دولت ودر بخش خصوصی بر این است که سفر آغاز شده ودیگر مجالی برای توقف ویا بازگشت وجود ندارد.
هم اکنون بسیاری از اقلام وکالاهای اساسی واستراتژیک مورد نیاز صنایع نفت وگاز وپتروشیمی در داخل تولید می شود. برای رسیدن به این مهم باید از تصمیم واصرار وزارت نفت در ممنوعیت واردات کالاهایی که مشابه تولید داخل دارند قدردانی نمود. اما درسمت دیگر یعنی تولید کنندگان داخلی باید بتوانند به نوعی اطمینان ورضایت طرف مقابل یعنی کارشناسان ومدیران نفتی را با ارتقاء کیفیت، نوآوری واز همه مهم تر کاهش قیمت وایجاد یک اختلاف قیمت فاحش ومنطقی نسبت به تولیدات خارجی و همچنین پذیرفتن مسئولیت از طریق اعطای گارانتی های جذاب وخدمات پس از فروش تضمین شده بدست آورند.
در این مسیر، شرکت های خصوصی تولید کننده ای موفق خواهند بود که در کنار خطوط تولید خود تنها به مهندسی معکوس بسنده نکرده با ایجاد واحدهای تحقیقاتی وکنترل کیفیت واستفاده از امکانات پیشرفته ودانش وتخصص نیروهای جوان، تولیدات خود را بهبود بخشیده و با به روز رسانی و اطلاع وهماهنگی با بازار بین المللی بتوانند این زمینه را فراهم نمایند که متخصصان وکارشناسان صنایع نفت وگاز وپتروشیمی این مجال را پیدا کنند تا تاسیسات خود را هم تراز با پیشرفت های جهانی متعادل سازند. بنا براین برای رسیدن به این هدف لازم است که تعامل بیشتری بین تولید کنندگان داخلی و متخصصان صنعت نفت فراهم شود. به هرحال می توان به این نتیجه رسید که موفقیت یا عدم موفقیت شرکت های داخلی با در نظر گرفتن تمام موارد مطرح شده وبه ویژه استفاده از مشاوران با تجربه وبا دانش بستگی خواهد داشت.
مجموعه ای از لوازم وتجهیزات بسیارمهم وپرکاربرد و مورد نیاز در صنعت نفت که تا همین چند سال قبل به طور صددرصد وارداتی بودند، ابزار ولوازم وتجهیزات مربوط به خدمات فنی مهندسی چاه پیمایی است. بیشتر این تجهیزات در ابتدا در انحصار چند شرکت معدود آمریکایی بود که در سال های بعد بسیاری از شرکت های اروپایی وتعداد معدودی آسیایی هم به جرگه تولید بخشی از این تجهیزات پیوستند اما همچنان برخی از لوازم مهم وپیچیده تر وبا تکنولوژی حساس تر در دست شرکت های آمریکایی باقی مانده است.
چندسالی است که شرکت های ایرانی نیز دست بکار شده و تولید برخی از این کالاها را آغاز یا به تعبیر رایج بومی سازی کرده اند. برخی از اقلام که از تکنولوژی ساخت ساده تری برخوردار بوده اند با کیفیت بسیار مطلوب در چندین شرکت داخلی و توام با رقابت سازنده در حال تولید هستند. اما یکی از مهم ترین واساسی ترین تجهیزات مورد نیاز در این شاخه از خدمات فنی مهندسی یونیت چاه پیمایی یا همان چرخ چاه های پیشرفته است. این چرخ چاهها هم در چاه پیمایی ساده وهم نوع پیچیده تر آن در چاه پیمایی الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرد.
یکی از شرکت های موفق داخلی به عنوان اولین و تنها شرکت تولید کننده داخلی انواع مختلف یونیت های چاه پیمایی را تولید کرده است و محصولاتش هم توسط شرکت های دولتی وهم شرکت های خصوصی مورد استفاده قرار گرفته و توانسته رضایت مشتری ها را جلب نماید. این شرکت در ابتدا تولید و بومی سازی یونیت های پیچیده چاه پیمایی الکتریکی را آغاز نمود. وخیلی سریع به علت کیفیت بالا، قیمت تمام شده ارزان تر از مشابه خارجی، اعمال تغییرات وبهینه سازی های مورد درخواست مشتری ها، گارانتی طولانی و اطمینان بخش، و خدمات پس از فروش مستمر ودراز مدت وشعار همیشه حق با مشتری است توانست رضایت واعتماد متخصصان سخت گیر فعال در این عرصه را بدست آورد به طوری که هم اکنون تقریبا کلیه شرکت های سرویس دهنده چاه پیمایی الکتریکی دولتی وخصوصی داخلی خرید از خارج را متوقف واز دستگاه های ساخت این شرکت استفاده می کنند. کسانی که در این رشته فعالیت می کنند ویا اطلاعاتی دارند این را یک افتخار دیگر برای ایران وایرانی تلقی می کنند.
اما در تکنولوژی ساخت یونیت های چاه پیمایی ساده از آغاز بوجود آمدن این رشته تا همین چند سال پیش تغییرات چندانی صورت نگرفته بود. بیشتر تغییرات از نظر ظاهری و با توجه شرایط محیط کار وشرایط زیست محیطی وبنا به نیاز وخواست مشتری ها انجام می شد اما از نظر سیستم کار وعملکرد دستگاه تقریبا هیچ تغییر و پیشرفت محسوسی دیده نمی شد. تمام یونیت ها از یک دستگاه مولد جریان وفشار روغن (Power Pack) که با موتور الکتریکی ویا موتور دیزل کار می کرد ویک چرخ چاه هیدرولیکی (Reel Pack) تشکیل می شد. بقیه اجزاء تکمیل کننده سیستم هم یا مکانیکی بود ویا هیدرولیکی وراهبری وکنترل دستگاه هم توسط اپراتور بصورت دستی انجام میگرفت.
تکنولوژی ابتدائی وسادگی طراحی خیلی زود باعث شد که شرکت های متعددی بویژه در اروپا وحتی در خاورمیانه با استفاده از مهندسی معکوس و کپی کاری انحصار را بشکنند وبه رقیبانی جدی برای شرکت های معروف امریکایی در طی چند دهه تبدیل شوند. به طوری که دستگاه های انگلیسی، کانادایی، اماراتی و . . . مثل قارچ در اقصی نقاط دنیا در صنعت نفت سبز شدند.
چند سال قبل یک شرکت آمریکایی در یک اقدام جدید وبا نوآوری نسل جدیدی از یونیت های چاه پیمایی را که به یونیت های هوشمند معروف شدند وارد بازار کرد. این یونیت ها که شباهت بسیار زیادی با یونیت های چاه پیمایی الکتریکی داشت، چاه پیمایی ساده را آن حالت ساده وسنتی تا حدودی خارج کرد. با همه پیشرفت ها وتغییراتی که بر روی این نسل جدید از یونیت ها بوجود آمده بود اما مبتکران وطراحان آن همچنان سیستم راهبری سنتی را به عنوان یک انتخاب حفظ کردند زیرا به این امر واقف بودند که اپراتورهای قدیمی به راحتی سیستم جدید را نمی پذیرند وبا آن کنار نمی آیند. وحقیقت هم همین است با اینکه استفاده از این نسل یونیت گسترش فراوانی یافته است اما هنوز هم بیشتر اپراتورهای پا به سن گذاشته از امکانات وقابلیت های فراوان ومطمئن تر این دستگاه ها استفاده نمی کنند وبر اعتقاد خود راسخ هستند.
از سال ۲۰۰۹ یک خدمات فنی مهندسی جدید تحت عنوان چاه پیمایی رقومی(Digital Slick Line) وارد صنعت نفت وگاز جهان شد که در شماره های پیشین همین ماهنامه به علاقمندان معرفی وبه تفصیل شرح داده شده است. این نوع جدید چاه پیمایی تلفیقی از چاه پیمایی الکتریکی وچاه پیمایی ساده است که با فراگیر شدن آن مطمئن باشید که چاه پیمایی الکتریکی منسوخ وبرای همیشه به یادها سپرده خواهد شد. برای استفاده وبکارگیری چاه پیمایی دیجیتال حتما باید از نسل جدید یونیت های هوشمند استفاده نمود ویونیت های سنتی قابل استفاده نیستند.

با تولید یونیت های هوشمند وابداع چاه پیمایی رقومی که هردو انحصاری ودر اختیار چند شرکت معدود آمریکایی هستند بالاخره ضربه کاری به پیکره تمام رقیبان وارد آمد. نظر به اینکه مشتریان عملیات چاه پیمایی در دنیا اکثرا شرکت های مستقل آمریکایی ویا شریک با آمریکایی ها هستند، اخیرا با گنجاندن دو بند جدید در شرایط استعلام مناقصه های خود تیر خلاص را به شرکت های رقیب زده اند. به طوری که به آسانی وبدون صرف هزینه های گزاف نمی توانند در مناقصه ها شرکت کنند. در اختیار داشتن یونیت هوشمند و کمتر از ۲ ویا ۵ سال بودن سن تولید لوازم کنترل فشار، دو شرطی هستند که بلای جان شرکت های رقیب با شرکت های آمریکایی در صنعت بین‌المللی نفت شده است. 
این شرکت ایرانی بعنوان اولین تولید کننده یونیت های هوشمند در آسیا وخاورمیانه ودومین یا سومین تولید کننده در جهان شناخته می شود. واین برگ زرینی دیگر بر افتخارات ایران سرفراز افزوده است. وقتی یک شرکت ایرانی در اوج تحریم های ظالمانه، در فضای مسمومی که عدم خودباوری موج می زند، خود را در مسیرسخت ودشوار تجارت نامطمئن واقتصاد ناپایدار لجام گسیخته قرار می دهد، اما با خودباوری خود ونخبگان جوان سرزمینش وبا مدیریت مثال زدنی وبکارگیری بهترین ابزار وتجهیزات پیشرفته از یک کارگاه صنعتی معمولی در صف شرکت های دانش بنیان قرار می گیرد ودست بکاری می زند که بسیاری از شرکت های بزرگ ومطرح دنیا از انجام آن قاصرند تنها می توان برسم ادب ایستاد و با لبخند اشک شوق ریخت ودر دل به این اراده وایمان آفرین گفت.
اکنون به جرات می توان گفت که در صنعت تولید ماشین آلات چاه پیمایی در بین کشورهای تولید کننده نفت وگاز، ایران تکرو است و ما حتی از اروپایی ها و قدرت های صنعتی واقتصادی شرق آسیا پیشی گرفته و یکبار دیگر توانمندی های خود را برخ مدعیان علم وتکنولوژی کشیده ایم. مهم تر این که شروط مناقصات شرکت های نفتی نمی تواند برای شرکت های ایرانی ارائه کننده خدمات چاه پیمایی که از محصولات بومی سازی شده و پیشرفته ایرانی سود می برند مانعی برای شرکت کردن در مناقصات ایجاد کند مگر اینکه مسائلی چون تحریم و یا خصومت وضدیت با ملت ایران در کار باشد.
این شرکت وطنی بجای پرسه زدن و وقت تلف کردن در چرخه مهندسی معکوس وسعی در تولید وعرضه چیزی که دیر یا زود منسوخ می شد. با برداشتن یک گام بلند به جلو با طراحی بومی وکاملا ایرانی انواع مختلف یونیت های چاه پیمایی هوشمند را برای شرایط مختلف عملیاتی و طبق سلیقه مشتری هایش تولید کند. این دستگاه ها خیلی زود مورد اقبال اپراتورهای جوان و امروزی در ایران قرار گرفته است. اما اپراتورهای نسل گذشته ما نیز هنوز تا حدودی مقاومت می کنند. یونیت های ساخت این شرکت نیز مثل همسانان خارجی خود این قابلیت را دارند که هر دو نسل دیروز وامروز بتوانند به راحتی با آن کار کنند. سیستم کنترل خودکار وهوشمند، حافظه ثبت کننده تمام اتفاقات از شروع تا انتهای عملیات، استفاده از سیم با اندازه های مختلف بدون نیاز به تعویض قرقره‌‌ها وتنها با انتخاب سایز در نرم افزار کنترلی، نمایش عمق و وزن بصورت دیجیتالی وآنا لوگ وامکان مقایسه آنها، سیستم ترمز خودکار، هشدار دهنده های مختلف، امکانات متعدد رفاهی به درخواست مشتری برای آرامش وراحتی اپراتور چاه پیمایی از جمله محسنات این دستگاه‌های ایرانی است.

هنگام کار وراهبری یونیت های قدیمی و سنتی اپراتور مجبور است که تمام هوش وحواس خود را به یونیت وپایش مستمر عمق سنج و نشان دهنده وزن وکشش معطوف داشته وهمزمان مراقب سیم و سیستم چینش سیم بر روی درام و قرقره های حامل سیم باشد و به قول معروف مجال پلک زدن هم ندارد واین وضعیت بخصوص در چاه های با عمق زیاد بسیار خسته کننده است. اما وقتی که یک یونیت هوشمند را در اختیار دارد با تنظیمات اولیه وتغذیه اطلاعات اولیه و تعریف نقاط هشدار و نقاط توقف به راحتی می تواند جوانب دیگر را بدون هیچ ترس ودلهره ای زیر نظر داشته باشد. حتی می تواند در صورت لزوم دستگاه را ترک کرده و با خیال راحت به مسائل دیگر بپردازد. اگر اپراتورهای نسل قدیم بتوانند با کار کردن با سیستم پیشرفته هوشمند دستگاه را راهبری کنند با توجه به تجارب قبلی خود از بسیاری از امکانات این سیستم می توانند در انجام بهتر ومطمئن‌تر عملیات به مراتب بیشتر از اپراتورهای جوان وکم تجربه‌تر بهره ولذت ببرند.
تمام استاندارد های مورد نیاز ورایج در دنیا در تولید این دستگاه ها رعایت شده و گواهینامه های بین المللی را کسب کرده است. زیرا مدیران این شرکت تنها به دنبال بازارهای داخلی نبوده و احتمالا نگاه خود را به بازارهای دیگر کشورها هم معطوف کرده اند. هرچند که مشتری‌های داخلی نیز هنگام خرید به دارا بودن این استانداردها وگواهینامه ها بسیار حساسند.
این شرکت به عنوان یکی از پیشتازان تولید یونیت های هوشمند چاه پیمایی همچنین در طراحی، ساخت وتولید ابزار وتجهیزات درون چاهی؛ لوازم کنترل فشار و یونیت لوله مغزی سیار نیز فعالیت می کند. که در زمینه های مذکور نیز به موفقیت های خیره کننده ای نائل آمده است. در آینده ای نه چندان دور در خصوص موفقیت های جدید وارزشمند این شرکت خبرهای جالبی بگوش خواهد رسید. اما اگر شما به عنوان مشتری قصد خرید یونیت هوشمند چاه پیمایی از این شرکت یعنی “کارخانجات اسمعیلی” را دارید برای این که در آینده ای که خیلی دور نیست از قافله چاه پیمایی دیجیتال در ایران عقب نمانید پیشنهاد می شود دستگاهی بخرید که درام ذخیره سیم آن گنجایش حداقل ۲۵۰۰۰ فوت سیم ۰٫ ۱۶۰” را داشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *