فهرست کامل ۸۴ قلم تجهیزات نفتی خارجی دارای مشابه داخلی
دی ۸, ۱۳۹۷
حسین،قلبش برای ایران می تپید -گفتگو با همسر مهندس گلپایگانی
بهمن ۶, ۱۳۹۷

خوداتکایی به جای خودکفایی

سهیلا زمانی

رئیس امورتخصصی بازرگانی شرکت گاز در گفتگو با چشم انداز نفت:
خوداتکایی به جای خودکفایی
راهبرد شرکت گاز در حمایت از ساخت داخل
توسعه تکنولوژی مقوله‌ای است که مورد توجه تمامی فعالان عرصه صنعت، ازجمله صنعت نفت کشور ما قرار گرفته است. هرچند باید توجه داشت توسعه نمی‌تواند در یک فضای عاری از شرایط و امکانات لازم شکل گیرد. یکی از مصادیق توسعه تکنولوژی در صنعت نفت کشور نیز، توسعه قابلیت‌های توانمندی ساخت تجهیزات مورد نیاز این صنعت در داخل کشور است.
پیشتازی اقتصاد دانش‌بنیان، پیاده‌سازی و اجرای نقشه جامع علمی کشور و ساماندهی نظام ملی نوآوری به‌منظور ارتقای جایگاه جهانی کشور، افزایش سهم تولید و صادرات محصولات، خدمات دانش‌بنیان و دستیابی به رتبه اول اقتصاد دانش‌بنیان در منطقه، افزایش تولید داخلی نهاده‌ها و کالاهای اساسی (به‌ویژه در اقلام وارداتی)، و اولویت دادن به تولید محصولات و خدمات راهبردی و ایجاد تنوع در مبادی تأمین کالاهای وارداتی با هدف کاهش وابستگی به کشورهای محدود و خاص، دو بند از سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در بخش اقتصاد مقاومتی است که با نام‌گذاری امسال با عنوان حمایت از کالای داخلی، کاملاً همخوانی دارد.
درمیان شرکت های تابعه وزارت نفت، شرکت ملی گاز بالاترین رتبه را در استفاده از تجهیزات ساخت داخل دارد. در خصوص چگونگی دستیابی به این رتبه با مهندس حمید نجفی، سرپرست امور تخصصی بازرگانی شرکت ملی گاز ایران گفت‌وگو کرده ایم که در ادامه می خوانید.
بحث حمایت از ساخت داخل از چه زمانی در شرکت ملی گاز ایران آغاز شد و در حال حاضر، این شرکت در این بحث و شعار سال، تا چه اندازه پیش رفته است؟
حمایت از ساخت داخل در شرکت ملی گاز ایران نزدیک به ۳۰ سال پیش آغاز شد و به همین علت است که اکنون نزدیک به صد درصد اقلام این صنعت در ایران تولید می‌شود. از همان زمان بحث این بود که چگونه تجهیزات و کالاهای مورد نیاز خود را در داخل کشور بسازیم، چیزی که به آن خودکفایی می‌گویند. البته واژه خوداتکایی چندسالی است که جایگزین خودکفایی شده است.
در ابتدا اداره خودکفایی تاسیس شد تا خریدها در شرکت به صورت متمرکز انجام شود، به این صورت که خرید کالا از طریق یک واحد متمرکز در تهران انجام می شد. البته بخشی از اداره خودکفایی، مربوط به تجهیزات خارجی بود و اداره خودکفایی کالا هم به دنبال آن بوجود آمد تا اگر کالایی که از خارج تهیه می شد، منشأ داخلی نیز داشت، بخشی کوچک از آن را به تولیدکننده داخلی که مدعی ساخت آن کالا بود، می‌دادند و نام آن را هم تقاضای تحقیقاتی گذاشته بودند. بدین معنا که اگر قرار بود ما ۱۰۰ عدد از تجهیزات مورد نظر را از خارج بخریم،سفارش ساخت ۱۰-۵ عدد از آن را به شرکت داخلی داده و سعی می‌کردند با حمایت از آن تولیدکننده، کار را به تولید انبوه برسانند.
در مجموع باید گفت، بدون خوداتکایی نمی‌توان خودکفا شد زیرا اصطلاخ خوداتکایی تمام زمینه‌های فرهنگی، نظامی، سیاسی و اقتصادی را در برمی‌گیرد، در حالی که خودکفایی تنها ناظر بر جنبه‌های مادی است و یا به تعبیر دیگر، خودکفایی فقط از منظر اقتصادی قابل توجه است.

شرایط ساخت کالا برای سازندگان ایرانی درشرکت گاز چگونه تعیین می‌شد؟
کالا باید مطابق با استاندارد ساخته می‌شد و کارخانه نیز باید چارچوب مشخصی می‌داشت تا بتوانیم بگوییم این تولیدکننده موفق بوده است. امری که اکنون نیز بیش از سایر موارد مورد توجه قرار می‌گیرد. بسیاری از شرکت‌هایی که در حال حاضر، شرکت بزرگی شده و کالاهای اختصاصی شرکت گاز را ارائه می‌دهند، از همان زمان رشد کردند. در واقع، چون کار متمرکز بود، بسیار بهتر انجام می‌شد. ولی پس از آن که در شرکت ملی گاز ایران رفرم (اصلاحات) انجام و همه شرکت‌ها مستقل و جدا شدند، در مقطعی، واحد خودکفایی کالا هم در ستاد شرکت ملی گاز ایران حذف شد. اما پس از مدتی دریافتند که وجود چنین واحدی در ستاد، می‌تواند دست‌اندرکاران این مساله را به گونه‌ای متمرکز و هماهنگ سازد که از هر جهت بهتر خواهد بود.

احتمالاً پس از اعمال تحریم‌ها، لزوم وجود چنین واحدی پررنگ‌تر شد؟
بله، مدیریت بازرگانی به امور تخصصی بازرگانی تبدیل شد که اداره‌ای به نام خودکفایی کالا را شامل می‌شود که دارای سه بخش برق، مخابرات و ابزار دقیق، مکانیک و بخش شیمیایی است. سه بخش گازرسانی، انتقال گاز و تولید گاز در پالایشگاه ها که در شرکت ملی گاز فعال هستند از آن استفاده می کنند. هرچند که بیشتر فعالیت‌ها در زمینه ساخت داخل مربوط به گازرسانی است به گونه ای که اکنون ۱۰۰ درصد اقلام مورد نیاز این بخش در داخل ساخته می‌شود.
در واقع، ایجاد ساختاری منسجم با توجه به وظایف سازمانی، توجه به درآمدها و هزینه‌ها و همچنین تربیت نیروی انسانی متخصص در چندساله اخیر باعث پیشرفت چشمگیر این شرکت در زمینه خودکفایی در بخش‌های مختلف پالایشگاهی، انتقال گاز و گازرسانی شده که در حال حاضر، در حوزه تأمین تجهیزات بخش پالایشگاهی تا ۷۰ درصد و در بخش گازرسانی بیش از ۹۸ درصد به خودکفایی دست پیدا کرده‌ایم.
در بخش پالایشگاهی تقریباً درصد بالایی از تجهیزات مربوط به شیرین‌سازی و نم‌زدایی و جداکننده‌ها و کمپرسورهای هوا و گاز و همچنین قطعات یدکی مربوط به آنان در داخل کشور ساخته و امکان ساخت مابقی آنان نیز قطعاً میسر است.
در بخش انتقال گاز نیز مهم‌ترین دستاورد ما ساخت توربوکمپرسور گازی و نیز قطعات حساس تجهیزات دوار مانند روتور، پره انواع توربین‌ها، اسکرابرها و کولرهای هوایی است.
همچنین در بخش مواد شیمیایی نیز می‌توان گفت که موارد مورد نیاز صنعت گاز مانند آنتی‌فوم‌های مواد شوینده توربین‌ها، کربن‌اکتیو، مولکولارسیوها و کاتالیست‌ها که از مصرف بسیار بالا و قیمت زیادی برخوردارند، در داخل کشور ساخته شده و در این موارد به خودکفایی بسیار نزدیک شده‌ایم.
در بخش گازرسانی نیز با تکمیل فرآیند ساخت کنتورهای گاز آلتراسونیک که در آینده بسیار نزدیک شاهد آن خواهیم بود، می‌توان به جرأت گفت که ۱۰۰ درصد به خودکفایی خواهیم رسید.

اما حمایت از ساخت داخل، تنها به تولید آن کالا مربوط نمی‌شود بلکه شامل شاخص‌های دیگری نیز هست. در این مورد توضیحی می فرمایید؟
با ۵ شاخص، حمایت از ساخت داخل کامل می‌شود؛ چراکه حمایت از ساخت داخل تنها تولید آن کالا نیست، بلکه حمایت از ساخت آن نیز مطرح است و به همین دلیل بر این باوریم که خوداتکایی مهم‌تر از خودکفایی است.
اصولاً ما افرادی را در بحث خودکفایی حمایت می‌کنیم که کالایی که در دنیا ساخته شده را برای نخستین بار در ایران بسازد. این امر بدان معنا است که جنین آن کالا را در ایران متولد می‌کنیم که در عین تازه بودن، کاری پژوهشی محسوب شده و در واقع، به این ترتیب، دانش فنی آن را بومی‌سازی کرده‌ایم.

مثل ساخت کنتور هوشمند که کار ساخت آن آغاز شده است؟
بله تقریباً. زیرا علاوه بر ساخت خود کنتور در ایران، بخشی که قرار است کنتور را هوشمند کند نیز در کشور ساخته می شود و به ما امکان کنترل از راه دور را خواهد داد. البته همان‌طور که می‌دانید بخشی از قراردادها در امور تخصصی و بخشی نیز در امور بازرگانی است؛ چراکه بخش هوشمندسازی بر عهده ماست، اما متقاضی مدیریت گازرسانی خواهد بود.

در سایر مواردچه کالاهایی را توانسته اید با تکیه بر توان داخلی در شرکت ملی گاز تولید کنید؟
در بخش لوله و اتصالات، لوازم جوشکاری، شیرآلات، توربوکمپرسورها، در ۲۰ گروه کالایی به درخواست وزارت نفت و در حمایت از کالای ایرانی، لیست خود را برای وزارت نفت ارسال کردیم. طی بررسی ها مشخص شد موارد ساخته شده، در حدی است که آن کالا ممنوع الورود شود. ضمن آن که لیست کالاهای ممنوع‌الورود که خارجی هستند، هم توسط دولت و هم توسط وزارت نفت ارائه می‌شود.

مسئولین وزارت نفت بارها بر این نکته تأکید داشته‌اند که ارایه قابل قبول تجهیزات و یا کالای مورد نظر در «زمان» مناسب، باید صورت گیرد. این بخش تا چه حد برای سازنده‌ای که می‌تواند با قیمتی کمتر از مشابه خارجی، کالا را تحویل دهد، قابل انجام است؟
طی سال‌هایی که ریاست بررسی منابع را در شرکت ملی گاز ایران بر عهده داشتم، به شرکت‌های تولیدکننده کالاها و تجهیزات گازی برخورد کرده‌ام که زمانی که کالای مورد نظر را ارایه می‌کنند، به آنها می‌گویم، تاکنون کجا بوده‌اید؟! چون نمونه کالایی که ساخته‌اند، فوق‌العاده است، اما این تولید، نیاز به حمایت دارد تا بتواند تداوم یابد. بحث خوداتکایی که گفته شد و آقای عراقی روی آن تاکید دارند، دقیقاً همانی است که می‌خواهم روی آن مانور بدهم. سازنده، کالایی را در ایران برای نخستین بار تولید می‌کند.اگر شرکت سازنده شرکت قوی و معتبری باشد، ممکن است چندان به حمایت ما نیاز نداشته باشد اما اگر شرکتی کوچک مثلاً با ذهنیت دو جوان خلاق باشد، نیاز به حمایت مالی و معنوی دارد تا بتواند شکل گرفته و روی پای خود بایستد. ما باید حمایت خود را به سمت شرکت‌های ضعیف‌تر که از نظر فنی و کارشناسی بی‌نظیر و به نوعی دانش‌بنیان محسوب می‌شوند، ببریم.
البته در اینجا با وجود تمام خوبی‌ها، مساله «زمان» هم مطرح می‌شود. باید زمان تحویل کالا مناسب باشد که به اعتماد ما به این شرکت، خدشه‌ای وارد نشود. زمان تحویل برای ما خیلی مهم است. به‌ویژه آن‌که پس از تجاری سازی،‌شرکت سازنده باید بتواند خدملات پس از فروش مناسب ارائه کند.
شرکت‌هایی در ایران وجود دارند که در حال حاضر، در وندورلیست ما قرار گرفته اند اما نمی توانند قطعات یدکی مورد نیاز را تامین کنند زیرا پیش از این قطعات از چین وارد شده بود. این در حالی است که وقتی کالایی را از شرکتی می‌خریم، تأمین قطعات یدکی آن تا دو سال بر عهده آن شرکت است.
مرحله بعد آن است که کالا با قیمت مناسب ارائه شود. اگر شرکتی در ایران به تولید کالایی انحصاری پرداخت و با این تصور انتظار قیمت های بالاتر با تکیه بر حمایت از ساخت داخل را داشت،‌در این خصوص تجدید نظر خواهد شد. این در حالی است که در بعضی موارد به دلیل قیمت گذاری بالا، وادار به برگزاری مناقصه عمومی و دعوت از تأمین‌کننده‌هایی از آن سوی مرزها شده ایم.
جالب آن که وقتی به مناقصه عمومی می‌رویم، شرکت‌های داخلی گاه تا ۵۰ درصد قیمت‌های خود را کاهش می‌دهند و این بد است! این امر یعنی این که باید با دقت بیشتری در این بخش کار کنیم، ضمن این که وقتی به این مرحله می‌رسد یعنی بحث از امور تخصصی خارج شده و به مناقصه می‌رود! بنابراین، ماندگاری شرکت‌های سازنده داخلی در همین است که بتوانند در فاکتورهایی که گفتم، خود را حفظ کنند؛ موردی که ما امسال برای آن، تلاش بسیار کرده و می‌کنیم.

اینجا باز به بحث همیشگی بخش خصوصی و دولتی می‌رسیم! بیشتر شرکت‌های ما سازندگان خصوصی هستند که نماینده بخش خصوصی محسوب می‌شوند؛ بخش خصوصی که همیشه مدعی است دولت از آنها حمایت نمی‌کند. در این خصوص نیز کمی توضیح می‌دهید؟
این‌که چه کسی از این شرکت‌ها حمایت کند، بسیار مهم است ولی برخی شرکت‌ها خارج از شرایط تعیین‌شده وندورلیست وزارت نفت هستند، یعنی نام آنها باید در سامانه الکترونیکی تأمین کالای وزارت نفت ثبت شده باشد.
بسیاری از این شرکت‌ها پروانه بهره‌برداری ندارند و به رغم آن که توانایی تولید را دارند ولی نمی‌توانند در این سامانه ثبت نام کنند، چون به تولید انبوه نرسیده‌اند. این شرکت باید حمایت شود.
ما از قبل در شرکت ملی گاز ایران برای آن دستورالعمل داریم و اکنون نیز در حال استفاده از آن هستیم. این دستورالعمل‌ها، دستورالعمل‌های ساخت داخل شرکت ملی گاز و به نوعی، دستورالعمل حمایت از ساخت داخل و مصوب هیأت دولت است.
این دستورالعمل می‌گوید ابتدا طرح تحقیقاتی را انجام دهید و بعد برای ثبت نام اقدام کنید که در واقع، اگر شرکتی با انجام این طرح، به تولید انبوه نرسیده باشد، یعنی این شرایط را نداشته باشد که بتواند پرسشنامه سازندگان داخلی را کامل پر کند، باید چه کند؟ این سوالی بود که ما از نفت کردیم و متأسفانه پاسخ این پرسش در سامانه دیده نشده است. ضمن این که این کالا، کالایی است که برای نخستین بار ساخته شده و خوب هم هست.

پس باید چه کنیم که از آن شرکت هم بتوانند خرید کنند؟!
این مورد همان‌طور که گفتم متأسفانه در سامانه الکترونیکی دیده نشده، اما در دستورالعملی که به آن اشاره شد، دیده شده و ما از بقیه شرکت‌های تابعه (شرکت‌های ملی نفت، پالایش و پخش و پتروشیمی) خواستیم نظر خود را در این زمینه اعلام کنند تا اگر نهایی شد، بتوانیم آن را در سامانه هم اعلام کنیم، به این صورت که شرکت‌هایی که می‌آیند، نیاز نداشته باشند تا تمام اطلاعات را پر کنند.
ما در حال حاضر، در شرکت ملی گاز ایران، این کار را می‌کنیم و می‌توانیم شرکت‌های توانمند را بیابیم. با کارگروه‌های فنی که برای خود تعریف کرده‌ایم، از شرکت‌های صاحب تکنولوژی بازدید به عمل آورده و اگر توانمندی آن ثابت شود و شرایط حضور را نداشته باشد، طی نامه‌ای به رئیس شرکت و سازنده اجازه حضور در مناقصات سال جاری داده می شود و زمانی که آن کالا را تولید و تحویل شرکت گاز داد و بازرس آن را تأیید کرد، آن زمان، آن شرکت را وارد گروه می‌کنیم. پس حمایت مهم است و باید باشد، اما مانند همه کارها، دوطرفه است و به نحو صحیح باید صورت گیرد.

در خصوص شرکت‌های دانش‌بنیان نیز همین قاعده رعایت می شود؟
ما نمی‌توانیم روی هیچ کس قسم بخوریم، زیرا بعضی از شرکت‌ها، هنوز هم در حال کپی‌برداری هستند اما شرایط شرکت‌های دانش‌بنیان کاملاً فرق می‌کند. خوشبختانه در سال‌های گذشته، یعنی پس از برجام، شرکت‌های خوب بین‌المللی دوباره بازگشتند و حضور شرکت‌های چینی کمرنگ شد؛ یعنی ما اگر طی سال‌های تحریم، ماهی با دو شرکت چینی مکاتبه داشتیم، از بعد از برجام تاکنون، در کل با ۱۱ شرکت چینی مذاکره کرده‌ایم که آنها نیز جزو شرکت‌های خوب چینی بوده‌اند؛ چون می‌دانند که بازار که به سمت رقابتی شدن پیش برود، باعث رونق بازار می‌شود.
همچنین کار دیگر ما این است که در انتقال تکنولوژی که رئیس‌جمهوری نیز شخصاً بر آن تأکید دارند، پیشقدم باشیم؛ چراکه اکنون دیگر تکنولوژی کپی را نمی‌خرند و ما حتی اگر بخواهیم با مهندسی معکوس نیز به تکنولوژی مربوطه دست پیدا کنیم، باید با تکنولوژی و مفاهیم مهندسی آن آشنا باشیم.

اصولاً بحث انتقال تکنولوژی، بحث بسیار مهمی است که باید به آن، توجه ویژه شود. در شرکت ملی گاز برای رسیدن به این مهم چه کارهایی صورت گرفته است؟
ما همیشه به دنبال سرمایه‌گذار برای پروژه‌های خود بوده‌ایم و بسیاری از شرکت‌های چینی، کره‌ای و روسی‌ها، آلمانی‌ها و یا ایتالیایی‌ها در برهه‌های مختلف زمانی به ایران آمدند، کار کردند و حتی تولید خود را به اروپا هم صادر کرده و می‌کنند، هرچند ممکن است که چندان محسوس نبوده باشد.
در واقع، ممکن است نتوانیم میزان سرمایه‌گذاری این شرکت‌ها را به عدد و رقم بگوییم و به نظر کوچک آیند ولی اگر کمی ممارست بیشتری داشته باشیم و بر مشکلات تحریم هم همانند گذشته، تا حد امکان، فائق آییم، مطمئن هستم که نیازی به ارایه ارقامی کلان از سوی ما برای جوینت شدن وجود نداشته باشد، علاوه بر آنکه بسیاری از کالاهایی را که تا پیش از این، از خارج وارد می‌کردیم، اکنون به مدد مهندسین ایرانی در داخل کشور تولید و مصرف می‌شود.
شاید نتوانستیم میزان کارهایی که انجام دادیم را بیان کنیم، ولی موفق شدیم در نهان به مسائل بسیار ارزشمندی دست پیدا کنیم. ما تصور می‌کنیم که کارها در حال انجام شدن است، زیر پوست شهر و هیاهویی که بیرون هست، این کارها را ما انجام دادیم و امیدواریم که هرسال بهتر از سال گذشته، بتوانیم آن را به انجام برسانیم.

در خصوص فن‌بازارها که آن هم به‌گونه‌ای با سرمایه‌گذاری‌های کوچک همراه است نیز می‌توانید توضیح دهید؟
فن‌بازار در بخش مدیریت و پژوهش از طرف دکتر ستاری، معاون رییس‌جمهوری در امور پژوهش و فناوری استارت خورده است. فن‌بازارها که از طریق کارگزاری‌ها معرفی شده‌اند، شرکت‌های کاربردی هستند که به کمک همکاران ما در اینجا و بخش پژوهش، قادرند شرکت‌های دانش‌بنیان را هدایت کنند و بهترین آنها را تشخیص دهند.
در کارگاه فن‌آوری و در بحث استارتاپ‌ها، شرکت‌هایی به معرفی خود می‌پردازند که بتوان سرمایه‌گذاری خوبی روی آنها انجام داد، ضمن آن که از بخش خصوصی هم دعوت به عمل آمده تا با این شرکت‌ها آشنا شده و در صورت تمایل، برای آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده و یا در آینده اسپانسر این شرکت‌ها شوند؛ چراکه شرکت ملی گاز خود نمی‌تواند از نظر مالی آن‌ها را حمایت کند. البته نگرانی‌هایی نیز در این زمینه وجود دارد؛ مثلاً شرکت‌های دانش‌بنیان در ایران بیشتر نگران بحث کپی‌رایت و تبلیغ خود هستند.

در واقع، تلاش می‌کنید ببینید کدام‌یک از آن‌ها را می‌توانید از حالت پژوهشی به حالت عملیاتی برسانید؟
ما نام آن را تجاری‌سازی می‌گذاریم و این تجاری‌سازی هم از سوی پژوهش و هم از طرف ما پیگیری می‌شود. سال گذشته از طریق بحث شرکت‌های دانش‌بنیان، تمام پارک‌های فناوری ایران بازدید شد و در این بازدید، مسئولان شرکت ملی گاز ایران را با خود همراه کردیم؛ کسانی که قرار هست با آن‌ها کار کنند، از پالایشگاه‌ها، انتقال گاز، پژوهش، مدیریت گازرسانی و از تمام کسانی که می‌توانستند با این شرکت‌ها کار کنند، دعوت به عمل آوردیم.
این‌ها شرکت‌هایی هستند که صدای‌شان در نمی‌آید، فنی هستند، بنابراین اگر نیازی هست، تلاش می‌کنیم که روند مذاکرات تسریع شود و بتوانند وارد وندورلیست ما شده و کالاها و تجهیزات را بومی‌سازی کنند.

شاید یکی از مهم‌ترین چیزهایی که هنوز در شرکت‌های دیگر باب نشده، همین تعامل شما با سازندگان برای پیوستن به یکدیگر و ارایه کار بهتر باشد که در نوع خود، بسیار مهم هست.
بله، مساله مهم در این‌جا، توزیع کار بین این شرکت‌ها است. یعنی ما اگر بتوانیم شناسایی کرده و به آن‌ها کمک کنیم تا در کنار هم، به کاری بزرگ دست بزنند، بهترین کار را کرده‌ایم.
این کار در دنیا هم انجام می‌شود. حتی پیش آمده که در برخی موارد، در بعضی بخش‌ها، شرکتی توان لازم را برای ادامه کار نداشته و با یکی دو شرکت کوچک دیگر به‌صورت کنسرسیوم در مناقصات شرکت کرده است. همین کنسرسیوم‌ها و هلدینگ‌ها طی سال‌های گذشته، تعدادی از شرکت‌ها را نجات داده است، چون هرچه شرکت بزرگ‌تر شود، مسلماً قوی‌تر خواهد بود.
به هر صورت، این کار در ذهن ماست و ما سعی در عملی شدن آن داریم. البته در حال حاضر، نیروی انسانی در این زمینه کم است اما به هرروی، آن را انجام می‌دهیم؛ ما به سازندگان داخلی در زمینه ساخت تجهیزات صنعت گاز اطمینان داریم و هم از این روست که ۶۵ درصد تولیدکننده‌های داخلی و بیش از ۶۰ درصد سازنده‌های خارجی را ما در وندورلیست وزارت نفت وارد کرده‌ایم.

در خصوص بومی سازی ۱۰ قلم کالایی در شرکت ملی گاز چه فعالیت هایی صورت گرفته است؟
بر اساس ۱۰ قلم کالایی که ابلاغ شده، تلاش می‌شود تا شرکت های بهتر وندورلیست مورد نظر به اینجا آورده شده و به آن‌ها کمک کنیم تا با شرکت های بزرگ دنیا هماهنگ شوند؛ در این صورت، برند می‌شوند و می‌توانیم خود گواهی کیفیت صادر کنیم.

پس این وندورلیستی که اکنون در وزارت‌خانه است، تنها مخصوص شرکت‌های ایرانی نیست و شرکت‌های خصوصی و خارجی را نیز شامل می‌شود؟
سایت ep.mop.ir سامانه الکترونیکی تأمین کالای صنعت نفت در وزارت نفت است که به اشتراک گذاشته شده، برای این که پتروشیمی‌ها و شرکت‌های خصوصی نیز بتواند شرکت کنند. ضمن آن که فهرستی در این سامانه می‌بینید که شامل چند هزار شرکت سازنده خارجی و چند هزار شرکت سازندۀ داخلی است. پایه و ستون اصلی این لیست، وندورلیست شرکت ملی گاز و پالایش و پخش نفت است؛ چراکه ما از ۱۲ سال پیش، این کار را آغاز کرده و اکنون به اشتراک گذاشتیم، زیرا دستگاه مرکزی با وزارتخانه باید یکی باشد.

وندورلیست ها در چه بازه زمانی به روزرسانی می‌شوند؟
تا از پیش از حمله سایبری به وزارت نفت، این اتفاق در لحظه رخ می داد، اما پس از حمله سایبری، اگرچه لیست باز هم موجود بود، اما هفته به هفته اطلاعات را از طریق توکن از این سرور به آن سرور می‌دادند.
البته این را هم توضیح دهم که این سامانه خرید است و شرکت گاز سامانه خرید را هم داشته ولی از وقتی این سامانه آمد، مجبور شدیم از سامانه وزارت نفت استفاده کنیم که دردسرهای زیادی هم دارد.
در حال حاضر، دولت به سوی متمرکز شدن می‌رود. دولت باید به سمت برون‌سپاری هدایت شود. اگر بخواهیم به این سمت برویم، باید دولت به مرور، اثرگذاری خود را کم کند که درست هم هست، ولی ما هم باید به فکر این باشیم که وقتی چنین اتفاقی در شرف وقوع است، ضرر و زیان را در نظر گرفته و بهینه خرید کنیم.

اگر کالایی ساخت داخل شود و کسی حق نداشته باشد خارجی آن را بخرد، آیا آن رقیب خارجی از وندورلیست خارج می‌شود؟
خیر، وظیفه وندورلیست فرق می‌کند. باید در دنیا بگردیم و شرکت‌هایی که خوب هستند را پیدا کنیم. کار ما این است، امروز با چینی‌ها خوب کار می‌کنیم، ولی اگر فردا اینها هم رفتند، باید چند تا از اروپای شرقی داشته باشیم. کار ما شناسایی اینها است، حذف‌شان نمی‌کنیم. اما اگر قانون می‌گوید نباید بخرید، این دستور مربوط به جایی است که خرید می‌کند و کاری هم به این که در چه استانی باشد، ندارد.

یعنی اسم شرکت از لیست خط نمی‌خورد، ولی این ممنوعیت گذاشته می‌شود که نباید آن جنس را از این شرکت بخرند. اکنون به خاطر حرف‌های ترامپ و تحریم‌های جدید و فشارهای بعدی، مجدداً این پرسش مطرح می‌شود که اگر این اتفاق افتاد، تکلیف بعدی ما چیست؟
این نگرانی وجود دارد. نگرانی دیگر این است که پس از این اتفاق شرکت‌هایی که می‌توانیم به سمت آنها برویم، کدام است؟! بنابراین باید این اطلاعات را در مورد شرکت‌های خارجی و چگونگی کار آنها داشته باشیم.
شما می‌دانید که ۸۰ درصد هر پروژه‌ای، کالای آن است. فرض کنید در عسلویه پروژه خط لوله‌ای افتتاح می‌کنید که نقش این کالا و حضور آن بسیار مهم است. این نقش را ما بر عهده داریم ولی چون پشتیبانی هستیم، دیده نمی شود.
همه این سازوکارها به پشتوانه کسی بوده که اول این شرکت را یافته، کمک کرده و آن را تجاری‌سازی کرده و ممکن است چندین سال هم این کار به طول انجامیده ولی خروجی آن در نهایت به نفع کشور تمام می‌شود.

نگاه دولت‌ها به ساخت داخلی در صنعت نفت چگونه بوده است؟
شاید یکی از مهم‌ترین پاسخ‌ها در این زمینه، آن است در هر دولت و با هر گرایش سیاسی، بر این وجه از سیاست دولت در بخش‌های صنعتی ایران به‌ویژه، صنعت نفت بسیار تأکید شده، هرچند که مطمئناً بسیاری از تصمیم‌گیری‌ها در این زمینه، بعضاً ابعاد سیاسی‌اش قوی‌تر از ابعاد اقتصادی آن است. در واقع، برای تجلی اقتصاد مقاومتی، باید از اقتصاد کشور سیاست‌زدایی شود.
ترغیب تولیدکنندگان و سازندگان ایرانی به ساخت کالاهای با کیفیت بالا و قیمت مناسب و معرفی آنان به مجریان طرح و متقاضیان کالا و تقویت بنیه مالی آنان از طریق خریدهای مستمر، تفسیری کامل از حمایت از کالای ایرانی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *