Vendor List گامی بلند برای شناسایی سازندگان و تامین کنندگان واقعی صنعت نفت
اسفند ۱۳, ۱۳۹۷

روایت بومی سازی اولین قطعات توربین

درگفتگوی چشم انداز نفت با دونفر از پیشگامان بومی سازی تعمیرات توربین عنوان شد؛

در زمان برگزاری نمایشگاه تجهیزات نفت خوزستان در سال ۹۵ برای مصاحبه با پیشکسوتان بومی سازی توربین در مناطق نفت خیز جنوب، مارا به آقایان مانی و سلیمانی معرفی کردند. مصاحبه همان زمان و در محل غرفه یکی از شرکت هایی که در زمینه تعمیرات توربین فعال است، برگزار شد. مصاحبه ای که در آن هم از سابقه بومی سازی ساخت قطعات توربین صحبت شده است و هم برون سپاری تعمیرات . از زمان انجام این مصاحبه بدنبال فرصتی بودیم تا موضوع اصلی مجله را به تعمیرات توربین اختصاص دهیم که تا شماره چهلم که پیش روی شماستT این امر محقق نشد. ابلاغ دستورالعمل جدید وزیر نفت مبنی بر ممنوعیت انجام تعمیرات ماشین های دوار در بخش دولتی نفتT بهترین فرصت برای انتشار این مصاحبه است که در آن آقایان مانی و سلیمانی از پیشگامان بومی سازی ساخت توربین بر ضرورت برون سپاری تعمیرات تاکید کره‌‌اند.

از چه زمانی به فکر بومی سازی قطعات توربین افتادید؟
مانی: اوایل دهه هفتاد سازمانی که بعدها یکی شرکت های بزرگ سازنده توربین در کشور شد به بنده که رئیس تعمیرات مناطق نفت خیز جنوب بودم مراجعه و برای ساخت برخی از قطعات high tech اعلام آمادگی کرد. به جهت سمت سازمانی ام این اختیار را داشتم که در جهت منافع سازمان برای بومی سازی اقلامی که نیاز داشتیم تصمیم بگیرم. در آن شرایط آنچه که به نظرمان رسید هم high tech باشد و هم امکان تست میدانی اش فراهم باشد توربین است. قرار شد بعضی از قطعات توربین را برای بومی سازی از روی نمونه انتخاب کنند. آنها هم نمونه ها را گرفتند و بعد از چند ماه اعلام کردند که نمونه ساخته شده آماده تست است.

این اقلام شامل چه قطعاتی بودند؟
قطعات داغ نبودند. قطعاتی از قبیل لبیرنت بودند. قطعاتی بودند که منجر به آسیب دیدگی کلی توربین نمی شدند و در صورتی که مانند قطعه اصلی کارآیی نداشتند فقط راندمان توربین را پایین می آوردند.مثلا خروجی توربین ۱۷۰۰ کیلو وات بود بر اثر سایش زودرس خروجی اش به ۱۴۰۰-۱۳۰۰ کیلوواتکاهش پیدا می کرد. این تصمیمی که برای بومی سازی گرفته بودیم منجر به آسیب دیدگی کلی توربین نمی شد. قطعات را ساختند و در زمان اورهال اساسی بر روی توربین بستیم و شش ماه هم عملکردش را پایش کردیم.

از نتایج تست میدانی راضی بودید؟
به مدت شش ماه منتظر پاسخ همین سوال بودیم و بعد ازعملکرد قطعات ساخته شده مطمئن شدیم. مرحله بعدی ساخت قطعات داغ ولی غیر متحرک بود. هدفمان این بود که مرحله به مرحله از قطعات کم ریسک شروه کنیم تا به قطعات حساس توربین برسیم. دیسک قطعه ای بود که به درخواست همان سازنده در اختیارشان گذاشتیم. یک قطعه از بخش داغ توربین ولی ثابت. که مانند چرخ دنده خطر و ریسک نداشت. این قطعه را به این دلیل انتخاب کردیم که هم درجه حرارتش پایین تر بود و هم این که اگر آسیب می دید فقط خودش دچار آسیب دیدگی می شد و جای دیگری را درگیر نمی کرد.

شما با چه اطمینانی در مرحله تعمیرات اساسی, قطعه ای را که برای اولین بار در کشور ساخته شده بود به توربین بستید؟
ما ریسک هایمان را تقسیم بندی کردیم که اگر آن را از دست بدهیم چه اتفاقی می افتد و اگر داشته باشیم چه اتفاقی می افتد. برای هر کدامشان یک پارامتری تعریف کردم و تبدیل به عدد و رقمش کردیم. هم به صورت مالی و هم ب ه صورت زمانی. زیرا زمان هم مهم بود. مثلا یک ماشین را از دست می دادیم چقدر ما عدم نفع بعدی را داشتیم. ماشینی را انتخاب کردیم که stand bye بود. گفتند ما از شما پولی هم نمی خواهیم. شما حمایت کنید و قطعات ساخته شده را روی توربین تست کنید و ما خودمان قدرتمان را محاسبه می کنیم. به این شکل ارزیابی کردیم و تصمیم گرفتیم. چون خودمان اینقدر اطمینان داشتیم که انحراف از ریسک Analysis آن قدر زیاد نیست و از طرفی روی آن ریسک ها یک سری ضرایبی اعمال کرده بودیم و این کار را انجام دادیم. همینطور سطوح را بردیم بالاتر تا تمام قطعات حساس توربین را دادیم که بسازند و آزمایش هم کردیم.

کل این کار چقدر طول کشید؟
نزدیک به دوسال از اولین قطعه ای که ساخته شد تا آخرین مرحله بومی سازی که به این روش مدنظرمان بود.

واکنش مسئولین بالاتر چه بود؟
چون می دانستیم که کاری که برای اولین بار می خواهیم انجام بدهیم با مقاوت روبرو می شود شروع کار را گزارش نکردیم ولی وقتی به نتیجه رسیدیم اعلام کردیم که می خواهیم این کار را انجام بدهیم که مخالفتی هم با پیشنهاد ما نشد و همه از انجام این کار استقبال کردند.

کار تعمیرات توربین تا آن زمان چگونه انجام می شد؟
از زمانی که من استخدام شدم تمام سرویس ها را با استفاده از امکانات کارگاه مرکزی توربین خودمان انجام می دادیم و فقط تامین قطعات از بیرون انجام می گرفت. حتی تعمیر برخی تجهیزات که در توان خودمان بود در کارگاه تعمیرات توربین انجام می شد. بعد از تعمیر، خودمان نصب و راه اندازی و کنترل کیفی و راهبری تجهیزات را انجام می دادیم.

این تعمیرگاه توربین چند سال قدمت دارد؟
سلیمانی. قدمت این کار گاه بیش از نیم قرن است. البته یکبار در سال ۱۳۳۲ یعنی پس از ملی شدن صنعت نفت این کارگاه که تازه راه اندازی شده بوده تعطیل می شود. تا یکسال قبل از انقلاب هم این کار گاه تعطیل بوده است. اما راه اندازی مجدد از سال ۶۵ انجام شد. از قبل تجهیزات مربوط به تعمیر توربین های مدل رویزرویز در کارگاه وجود داشت و بازگشایی مجدد هم برای تعمیر هیمن مدل توربین‌ها بود که در سال ۶۷ با گسترش امکانات، شرایط برای تعمیر توربین های سولار هم فراهم شد. فکر می کنیم از سال ۶۵ تا الآن بیشتر از ۷۰۰ توربین در کارگاه آغاجری تعمیر شده است.

تعمیراتی که در کارگاه انجام می شد آیا بر روی راندمان توربین ها تاثیر می گذاشت؟
مانی: ما داخل کارگاه برای رویز رویز یک تستر داشتیم. تستی که آن جا انجام می دادیم دو مفهوم دارد. یک مفهوم هیدرولیکی دارد که قدرت آن را اندازه گیری می کند و یک مفهوم مکانیکی دارد که میزان ارتعاش را مثلا درجه حرارت BEARING را کنترل می کند. آن تستری که در کارگاه داشتیم، قسمت مکانیکی اش را انجام می داد ولی هیدرولیکی اش قابل اندازه گیری نبود و امکانات ما هم کامل نبود که اندازه گیری کنیم. علاوه بر این فرض بر این بود که وقتی روی سایت نصب می شود، آن جا قابل اندازه گیری است ولی نه به آن دقت که در تست صورت می‌گیرد. با یک تقریب محدودی قابل اندازه گیری است و اندازه گیری می شود و ما مطمئن بودیم که اتفاق خاصی نمی افتد برای این که اقلام مستهلک شده را عوض می کردیم.

پس دقتمان کم بود، حساستیمون کم بود؟
مانی: گفتم با درصدی خطای نسبتا ناچیزی، ما پرفرمنس را می دانستیم چقدر است. چون تعمیرات اساسی در سال تعدادشان هم کم بود. الان تعداد زیاد شده از یک طرف و فاصله زمانی بین دو تعمیر هم کم شده است. معنی اش این است که سالی ۱۵ تا ۲۰ توربین بخواهند اورهال کنند. بنابراین ترجیح می دهند که یک تستر داشته باشند که در مواردی هم که اگر خواستند بیرون استفاده کنند یعنی شخص ثالث استفاده کند، بتوانند از آن یک اطمینان خاطر داشته باشند.
سلیمانی: ما در ارتباط با رویز رویز تستر را داشتیم. خب بالاخره این جز الفباست که قاعدتا باید تست بشود. دقت و دستورالعمل تست همیشه وجود داشته است و تعمیرات بر اساس آن دستورالعمل اجرا می شد.

برگردیم به سوال اولمان که گفتید در مدت دوسال قطعات را با مدلی که خودتان طراحی کرده بودید بومی سازی کردید. قطعاتی که ساخته شد چند درصد از کل تولید محصول اصلی را در بر می گرفت ؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *